AsterFest : ODYSSEY 2012

THIS IS THE OFFICIAL BLOG OF ASTERFEST

2011-10-12T05:09:00.000-07:00

Please, visit the official web-site:

www.asterfest.mk

Deadline for entries is 31 december

Welcome at VIII AsterFest in Strumica, Macedonia

(at the end of May, 2012)

Holiday screenigs

2009-12-17T12:13:00.000-08:00

ASTERFEST 2009 (27-31 may)

2009-06-05T06:45:00.000-07:00

new aster slideshow

2009-04-26T11:19:00.001-07:00

27, 28, 29, 30, 31 May 2009 - jubilee ASTERFEST #5

MERRY CHRISTMAS / HAPPY NEW YEAR

2008-12-21T03:14:00.000-08:00

PRIZES + Catalogue

2008-06-06T04:57:00.000-07:00

The Mosquito Problem - Grand prix at Aster Fest

The documentary film The Mosquito Problem by the director Andrey Paounov from Bulgaria won the Golden Horseshoe award at the fourth international film festival Aster Fest that was held last week in Strumica, Macedonia.

The movie Home of Gjorche Stavreski in Macedonian-Croatian co-production won the Silver Horseshoe, while the Bronze Horseshoe went to the director Dimitar Anakiev from Slovenia who made the film Serbian Nails.

The special tribute gOLDen Projector was given to the film The Sinking Village by Màrton Szirmai from Hungary.

The Romanian film Waves by Adrian Sitaru was proclaimed as the best short movie in the Movieland programme, while the British Sick by Mike Rymer won the newly-founded award for the best short fiction film.

The winner of the Lifetime Award ASTER was director Lordan Zafranovic.

This year's edition (27-31 May) of the festival, under the motto Boundless Film Views, screened over 60 movies from 34 countries. The festival commemorated the 90-year anniversary since the first movie screening in Strumica.

CATALOGUE - 2008 - AsterFest - Upload a Document to Scribd

very soon: IV ASTERFEST - Strumica (Macedonia)

2008-05-16T14:06:00.000-07:00

home About Rules View Echo News*booklets*texts

Pedesettina filmovi od blizu trieset dr`avi }e bidat prika`ani na pretstojnoto izdanie na internacionalniot filmski festival Asterfest vo Strumica, koj od 28 do 31 maj, po ~etvrti pat se odr`uva vo znakot na nezavisnite avtori od Jugoisto~na Evropa. Pokroviteli na ovogodine{niot Asterfest se Filmskiot fond i Sobranieto na Strumica, a generalen sponzor e Kosmofon. Partneri vo relizacijata na Asterfest }e bidat NUCK Anton Panov i NU Muzej Strumica.

Астерфест е единствен фестивал во регионот кој студиозно и континуирано се занимава со профилот на краткиот игран и документарниот филм. Впрочем, за тоа кажува и податокот дека од минатата година, како платформа на Астерфест беше иницирана мрежата на Тивериополската филмска алијанса која, меѓу другото, овозможува и меѓуфестивалска и копродукциска размена на кратки и документарни дела помеѓу 15 држави.

И оваа година програмски ќе се комбинираат ентериерни, но и екстериерни простори кои се поврзани со културното наследство на струмичкото поднебје. Вечерните проекции ќе се одвиваат во НУ Антон Панов и Старото забавиште (некогашно еврејско школо), дневните промоции во Хотел Илинден, а една вечер ќе има проекција и во фасцинантниот амбиент на античката Терма во Банско.

Добитник на единственото признание АСТЕР за високи достигнувања со својот авторски опус во кинематографијата на Југоисточна Европа оваа година е хрватскиот режисер Лордан Зафрановиќ, кој по емигрирањето од својата земја, еден период престојуваше во Париз, а сега живее и работи во Прага. Неговиот портрет ќе се одржи во дворот на Манастирот Вељуса.

Како и претходните години, ќе има седум програмски категории: компетитивната Астердокс, за креативни документарци; Една жена-еден филм; Мери-Дионс; Посвети; Мувиленд, која оваа година е резервирана за Романската кратка филмска форма; Балканска фикција; како и краткиот блок од поновата македонска продукција со делата на младите Марија Апчевска, Фросина Наумовска, Саша Станишиќ, Филип Јовановски и др. Исто така, ќе има и неколку анимирани филмови, како и дела на наши автори кои творат надвор, како на пример Илија Пиперкоски и Ирена Паскали.

Дополнителни наслови од ревијалната видео и ТВ продукција ќе бидат прикажани на локалните телевизиски станици во Струмица, додека трае фестивалот, а ќе биде достапно и ДВ-катчето, за промоција и маркетиншко запознавање со интересни наслови од информативната оф-програма.

На крајот од фестивалот, за најдобрите документарци ќе бидат доделени Златна, Сребрена и Бронзена Потковица, како и Специјалниот Стар Проектор. Од оваа година новитет ќе биде воведувањето на наградата за најдобар краток игран филм, а ќе биде доделено и признание за филм од програмата Мувиленд.

Инаку, ТФА и Астерфест во Струмица секој последен петок од месецот организираа циклуси на филмски и авторски вечери, во соработка со Кинотеката на Македонија и со Вардар филм, за афирмацијата на националните филмски вредности. Една од нив беше и филмската вечер посветена на режисерот Антонио Митриќески.

Астерфест оваа година ќе биде во знакот на 90 годишнината од првата филмска проекција во Струмица, што неодамна се иницираше преку мултимедијалниот проект Струмица 1918 во реализација на ТФА.

Од насловите кои ги најавува уметничкиот директор на Астерфест Горан Тренчовски, веќе се иститлувани романскиот Студени бранови на Александру Соломон, бугарскиот Проблемот со комарците на Андреј Паунов, словенечкиот Српски шајки на Димитар Анакиев, албанско-грчкиот Компас на Бујар Алимани, полскиот Агњешка на Мартин Гавре, германскиот Замолчи, пеперутко на Ерек Кун, италјанскиот Ван Аморе на тандемот Гермондари-Шпањоли, британскиот Болен на младиот Мајк Ример, асистент на Питер Гринавеј. Од нашите филмови, во ова компетиција е Дома на Ѓорче Ставрески.

Посебна проекција во првата вечер ќе има најдобриот чешкиот документарец Марцела, прикажан на повеќе светски фестивали, прогласен за најдобар европски документарен филм во Севиља. Најголемиот број странски филмови премиерно се прикажуваат во Македонија, а неколку од нив доживуваат и балканска премиера. Меѓународна фестивалска премиера на затворањето на Астерфест ќе има филмот Скали на Илир Харџи. Како своевидно изненадување, филмот Вистинско чудо на Лукас Нола со Раде Шербеџија, ќе биде прикажан како предфестивалски вовед за струмичката публика, вечерта на 27-ми.

Moto na ovogodine{niot Asterfest e: BEZGRANI^NI FILMSKI VIDICI.

27,28,29,30,31 may

2008-04-05T15:21:00.001-07:00

home About Rules View Echo News*booklets*texts

Exploring & Capture of the New Cinematical Spaces

Полугодишна програма на ТФА & Астерфест

2008-03-31T16:05:00.001-07:00

(Prilog: POLUGODI[NA PROGRAMA na TFA i ASTERFEST)

Filmski ve~eri na Tiveriopolska filmska alijansa

vo sorabotka so Asterfest, Kinoteka na Makedonija, Vardar film, MTV i

NUCK Anton Panov

Ciklus: kratok i dokumentaren film

25 Januari

Brod (1921, Baster Kiton)

Komitska legenda (1955, Jovo Kamberski)

Sonce zad re{etki (1957, Slavko Janevski)

29 Fevruari

@ito za narodot (1947, Traj~e Popov)

Bunt na kuklite (1957, Dimitrie Osmanli)

Podarok od veseliot moler (1957, Dimitar ]ostarov)

28 Mart (19,00 ~as., mala sala NUCK Anton Panov - Strumica)

Kratki filmovi na Antonio Mitri}eski:

Vreme, Den, Dvoboj, Eho, Qubovta na Ko~o Topen~arov

i sredba so re`iserot

NASKORO

25 April

Dae (1979, Stole Popov)

Glas (1984, Ivan Mitevski)

SLEDUVA

27-31 Maj

ASTERFEST

IV Festival na filmskite avtori od Jugoisto~na Evropa

6-10 Juni

Retrospektiva na igrani filmovi na Fazbinder

(vo sorabotka so Gete Institut)

Тивериополски филмски вечери

2008-02-28T06:31:00.000-08:00

Fиlmski ve~eri na Tiveriopolska filmska alijansa

vo sorabotka so Kinoteka na Makedonija,

Vardar film, MTV

секој последен петок од месецот

Ciklus краток и документарен филм

25 Januari

Brod (1921, Baster Kiton)

Komitska legenda (1955, Jovo Kamberski)

Sonce zad re{etki (1957, Slavko Janevski)

29 Февруари

@ito za narodot (1947, Traj~e Popov)

Bunt na kuklite (1957, Dimitrie Osmanli)

Podarok od veseliot moler (1957,

Dimitar ]ostarov)

28 Mart

Kratki filmovi na Antonio Mitri}eski

Vreme, Den, Dvoboj, Eho, Qubovta na Ko~o Topen~arov

25 April

Dae (1979, Stole Popov)

Glas (1984, Ivan Mitevski)

Site proekcii zapo~nuvat vo 19,00 ~as.

Mala sala – Centar za kultura Anton Panov

2008 entry deadline: 31 january

2008-01-15T15:53:00.001-08:00

100 Years from ECLIPSE by Melies

Last call for entry:

2007-12-24T12:18:00.000-08:00

extended deadline - 31 january!
download entryform

HAPPY NEW YEAR

HOME About Rules View Echo News*booklets*texts

Exploring & Capture of the New Cinematical Spaces

AsterFest

2007-11-25T02:45:00.001-08:00

HOME

2007-10-15T06:48:00.000-07:00

ABOUT RULES VIEW ECHO NEWS

IV Int’l Festival of SEE Film Auteurs

S t r u m i c a 2 7 – 3 1 M a y 2 0 0 8 M a c e d o n i a

Capture of the new cinematic spaces

Освојување нови кинематички простори

ASTERFEST

Professional filmmakers who are born, work in Southeast Europe or originate from there already have their own new proving ground for presentation and competition. With them are all the others, foreigners or domestics, who support this event with their own films.
In it's first three editions, AsterFest profiled its aim to register, promote and immortalize the value of the works with a new millennia filmmaker's signature.
Strumica, the permanent refuge for restless art souls under the three border junction of the documentary and fictional Astraion world, is host to dazzling visual events.
In these endeavours, around 50 countries give their contribution with a total of 300 short and long projected contents.
The Balkans have no borders, and the world is within reach, so are the stars.
With fortune, faith and hope- towards the light.
And with the gallop of a horse which has already understood the message of our ancestors.
To be and to exist, to leave a trace.
In countless ways.
Through various gates.
Entrance into the courtyard of the Kingdom of moving pictures.
With new technology, with a nice thought.

АСТЕРФЕСТ

Професионалните филмски автори кои се родени, живеат во Југоисточна Европа или потекнуват од тука, веќе имаат свој нов полигон на презентација и натпревар. Со нив се и сите други, странци или домашни, кои со насушно парче филм ја поддржуваат оваа манифестација.
Астерfест во своите први три изданија ја профилираше целта да ја регистрира, афирмира и овековечи вредноста на делата со потпис на новомилениумскиот филммејкер.
Струмица, постојаното прифаќалиште на немирните уметнички духови под тромеѓето на документарниот и фикционалниот Астраионски свет е домаќин на блескави визуелни случувања.
Во овие зачекорувања, околу 50 држави даваат свој прилог со вкупно над 300 кратки и долги проектирани содржини.
Балканот нема граници, а Светот е на дофат, како и ѕвездите.
Со среќа, верба и надеж - кон светлината.
И со галоп на ат кој веќе ја разбрал пораката на нашите претци.
Да се биде и да се опстои, да се остави трага.
На бројни начини.
Низ разни порти.
Влез во предворјето на Царството на подвижните слики.
Со новите технологии, со убава мисла.

Organized by:
TIBERIOPOLIAN FILM ALLIANCE
Institute for shorts & docs

Организирано од:
ТИВЕРИОПОЛСКА ФИЛМСКА АЛИЈАНСА
Институт за краток и документарен филм

Powered & managed by: TFA Strumica

Contact
asterfest@gmail.com

ENTRYform download

...Медиум

2007-10-15T04:54:00.000-07:00

Софија Тренчовска:
ЗА ФИЛМСКИОТ МЕДИУМ

Медиумот на подвижните или движечките слики, филмот, претставува спој на уметноста и технологијата, која со помош на средството за регистрирање - камерата, се регистрира една нова стварност. Филмот како естетски уметнички производ е составен од повеќе визуелни елементи. Иако во себе ги сублимира елементите од некои други комуникациски медиуми, како што се театарот, литературата, сликарството и фотографијата, природата на филмот е посебна, автентична и неповторлива.

Главна задача на сите оние творци коишто се занимаваат со правење на филмови е да пронајдат добра приказна или добро сценарио. Оживувањето на сценариото не зависи само од режисерот, актерите, директорот на фотографија, туку и од оние кои се грижат за естетскиот и визуелниот впечаток, сценографијата, костимографијата, музиката, шминката, монтажата итн. Во секој случај, филмот е едно комплексно дело, чијашто успешна реализација најмногу зависи од успешната меѓусебна соработка на сите учесници во филмскиот проект.

Преку визуелизацијата на иреалното, филмот врши силно влијание на перцептивниот систем кај човекот и претставува медиум кој на екранот произведува движења и идентификација кои се посилни од која било друга уметност. Во почетоците на филмската историја, со појавата на немиот филм, движечките слики што се редат една по друга на големото филмско платно, го одземаа здивот на гледачите. Магичната возбуда што ја предизвикуваат движечките слики трае непрекинато, со уште поголем интензитет. Денешниот, современ филм произведува фасцинирачки филмски слики кои сега се надополнети со неверојатни сценски и визуелни ефекти, потпомогнати од модерните филмски техники. Со примената на монтажата и современата дигитализацијата на филмот, денес, речиси не постои сцена, која не може да биде изведена.

Зборувајќи за моќта што ја рефлектира филмскиот медиум, се наметнува прашањето: што е она што најмногу гледачите ги привлекува кај филмот? Веројатно, илузијата дека пред очите на гледачот се одвива една нова измислена стварност, еден нов живот, исполнет со емоции на среќа, тага, страв, неизвесност... На големиот екран е присутен цел еден микрокосмос. Таму се спојуваат времињата, минатото и иднината, човекот, животот, раѓањето и смртта. Дефинирајќи ја природата на кинематографските слики како онтолошка автентичност, Петриќ вели дека: онтолошката автентичност влијае на гледателската перцепција на стварноста, т.е ја поттикнува илузијата дека сликата е вистинита и “идентична” со животните доживувања.

Екранот мора да врие од возбуда и емоции, вели големиот Алфред Хичкок. Најважно за него е дејството на филмот да знае да го задржи вниманието на публиката.

Денеска филмската индустрија нуди се и сешто. Комерцијалните филмови, претежно од американска продукција, што денеска ги преферираат кај нас, се правени без многу емоции и естетика. Филмовите со премногу акција, насилство и агресија се толкуваат како позитивен акт, благодарение на популарноста на главниот актер. Целокупниот холивудски систем на ѕвезди отсекогаш подразбирал посебен стил на глумење. Филмовите се препознаваат и паметат по актерите. Звучното име на филмската ѕвезда, чие учество во филмскиот проект чини многу пари, за продуцентите значи гаранција дека филмот ќе донесе профит.

Непобитен факт е дека филмскиот творец зависи од публиката и разбирливо е тој да се труди да му угодува на гледачот. Токму поради тоа творецот е засекогаш исправен пред дилемата како подобро да ги пренесе своите идеи на платното и како тоа да изгледа фасцинантно и привлечно за окото на гледачот. Но, дали секогаш е неопходна комерцијализацијата на филмот - на штета на уметноста? Според мислењето на Хичкок, уметноста на режирање комерцијални филмови е во тоа точно да знаете до каде смеете да одите.

Зборувајќи за историјата и сегашноста, за старото и новото, за старите и за новите ѕвезди, неизбежно е а да не се спомене името на генијалниот Чарли Чаплин.

Чаплин е една од најголемите и најсветлите ѕвезди што некогаш се појавиле во историјата на светската кинематографија и чијашто блескава светлина се уште не згаснува. Како еден од најкреативните, најинвентивните и највлијателните личности во ерата на немиот филм, Чаплин режира, глуми, пишува сценарија, продуцира, компонира. Промовирајќи го имагинарниот карактер на скитникот од неговиот филм The Tramp, обичен мал човек, со џентлменски манири, кој носи темен костум со преголеми панталони и кловновски чевли, со шешир кој учтиво го симнува од главата, бамбусов стап и мустаќи а ла Хитлер, Чарли Чаплин станува крал на комедијата, без конкуренција. Чаплиновата глума се одликува со неверојатна суптилност, одмереност и оригиналност. Едноставно, служејќи се со говорот на телото и визуелениот хумор, веќе со генерации гледачите со солзи во очите се смеат на сцените од неговите филмови: The Gold Rush, City Lights, The Kid, The Great итн. Глумата на Чаплин е неисцрпен извор од кој се инспирираат многу нови комичари, меѓу кои најуспешни се Вуди Ален и Роберто Бењини. Обајцата ја преферираат едноставноста и природноста. Вуди Ален, негувајќи го традиционалниот еврејски хумор, создава слика за малиот, тивок човек, кој е вечно збунет од непријатниот универзум. Уметноста на импровизацискиот хумор е поспецифична за италијанскиот актер Роберто Бенини. По легендарниот Тото, Бенини е најпопуларниот комичар во италијанската кинематографија. Својот најголем успех го постигна со филмот Животот е убав, кој во 1999 беше награден со Оскар за најдобар актер и за најдобар странски филм. Филмот Животот е убав претставува трагикомедија која зборува за асимилацијата на италијанските Евреи. Главниот лик Гвидо користи хумор за да го заштити својот петгодишен син од суровата реалност. Верувањето во убавината на животот и наспроти хоророт на теророт, во овој филм предизвикува силен емотивен ефект. Во интервјуто направено за списанието Гвардијан, Бенини признава дека неговиот филм има голема поврзаност со два филма на Чаплин, The Great Dictator и The Kid, затоа што овде е вплеткана и приказната за заштита на малото дете. Во филмот на Бењини е присутно Чаплиновското влијание, со хумор против нацизмот, кого Чаплин го примени во Големиот диктатор. Познатата актерка Изабела Роселини за филмот на Бенини ќе каже: Го имате истото меланхолочно чувство, како кога го гледате Чаплин. Се смеете, но сепак чувствувате дека тука има нешто тажно.

Филмот Големиот диктатор на Чарли Чаплин, (снимен во 1940 г. пред почетокот на Втората Светска Војна), ќе биде оценет како најостра комична навреда на Адолф Хитлер и најдрзок анти-нацистички приказ кого некогаш Холивуд го прикажал на екранот. Да знаев што ќе направи Хитлер и што ќе се случи, мојот филм ќе го направев малку поинаков, вели во една своја изјава Чаплин. Тој овде толкува двојна улога, ликот на невиниот еврејски бербер кој ќе стане херој на Томанија и согласно со големата физичка сличност, ликот на диктаторот на Томанија Аденоид Хинкел. Комбинацијата на смеа и тага, хумор и страв, црно и бело, добро и лошо, што е применета и во двата филма е невообичена, но ефектна. Во еден момент се смеете, а во следниот плачете.

На крајот, обидувајќи се да ја одгатнам суштината на големата енергија која зрачи од филмското платно, повторно ќе го цитирам Бењини кој вели: Киното, тоа е една голема емоција. Навистина е така.

O.s.n.s.

Вистина...

2007-10-15T04:48:00.000-07:00

Давор Тоциновски:
ВИСТИНА ИЛИ ФИЛМ

Филмот никогаш трајно не ја поседувал константноста на сопствениот изглед, туку секогаш и постојано подлежел на промени. Едноставно како по некое непишано правило трпел континуирани надградби, дополнувања и проширувања кои секако и придонеле и најмногу како медиум од севкупноста на културно-уметничката сфера околу себе да собира најбројна публика во текот на целиот 20 век. Во почетниот период од неговото постоење филмот бил во улога или имал функција да апсорбира искуства и естетски вредности од други културни области. Сите тие сегменти од опкружувањето на другите уметности прават филмот да почне да ги применува и да трпи мутирања со кои добива естетска форма која може слободно да се комбинира со филмските поставки. Но, со време, сфакајќи дека принципот на комбинација ја збогатува формата на филмот, самите автори земаат за право да вметнуваат, да вградуваат во него поголем број на естетски вредности. По одреден период од неговото појавување може да се забележи присуство на повеќе медиуми и производот кој се прикажува на платното станува мултимедијално дело, резултат, повеќемедиумски производ.

Се задржуваме на неколку примери по хронолошки ред, а кои се во контекст со погоре кажаното. Во раниот период, на почетокот на минатиот век, се појавуваат подвижните слики кои првенствено се одликуваат со кратко времетраење. Сликите кои се движат не останале само само во формата на тогашниот технички изум, откритие, туку се надградуваат со наративен дел, односно со приказна. Така сликите како форма добиваат и соодветна содржина. Од тогаш до денешни дни сценариото станува стожерен дел и би рекле инструмент за реализација на едно филмско дело.

Некаде во средината на минатиот век во филмот се вградува уште една новина која има епохално значење и која ќе ги отвори претходно затворените порти, приоди, пристапи и внесувајќи нови методи да постави повисоки вредности и стандарди и секако на филмот да му придодаде нова форма. Тоа е звукот, кој пак од своја страна набргу овозможува нови вградувања и проширувања на простор за користење и експериментирање со музиката. Ваквите радикални измени влијаат на надградбата во претходно востановените форми и правила кои го формираа филмот. Со музиката филмот освојува и добива нови креативни вредности во неговата целовитост.

Со користење на сценариото во филмската уметност се инволвира и книжевноста. Нивен нераскинлив дел е и музиката. Ниедна уметност во таа градба не и одзема или ја омаловажува другата уметност, напротив сите заедно се дополнуваат, дообјаснуваат и надградуваат. Додека визуелизацијата е стигната на рамниште до перфекција на еднодимезионалната форма, се внесува и нова техничка надградба, слики во боја кои ја нудат илузијата на тридимензионалната форма. Внесувањето на бојата е формула која формите и предметите од електронски сноп ги презентира како убедлива реалност. Филмот добива снага и моќ на визуелна убедливост, иако понекогаш се работи за крајно нестварни ситуации, ниту пак нашиот ум може да ги замисли како вистинити. Но, сепак со воведувањето и користењето на анимациите, филмот нуди свет во кој секоја индивидуална апстракна замисла може да прерасне во потполна визуелна вистина.

Дали можеме во иднина да мислиме за константноста на формата филм, или до која мерка филмот ќе се доближува до публиката, ќе претрпат ли функционални измени киносалите! Дали само технологиите ќе бидат онаа сила која ќе нуди и стихијно ќе наметнува иновантни примеси. Сите тие во свеста на човекот создаваат хипотетички одговори кои наметнуваат создавање на индивидуални вистини. Но дали тие и таквите вистини ќе ја имаат силата и моќта на самозамислена инвентивност која во иднина може да наметнува реализирана креативна претпоставка која би била надоградена со свои методи и правила.

Ќе биде ли стварност претпоставката кога еден ден на местото на актерите, филмската индустрија исклучиво ќе има анимирани ликови. Дали исто така, во иднина филмот ќе биде прикажуван на платно или пак ликовите и приказните ќе ги доживуваме во трета димензија, односно холограм. Ќе се престори ли филмот во интерактивен производ. Ќе биде ли допуштено секоја поединечна, индивидуална свест да го формира филмот по свои потреби и вкусови. Дали дејствието на филмот ќе се израмни, изедначи со ритамот на живеењето. По сите вакви претпоставки се наметнува една вистина. До кој степен ќе се движи развитокот и неговиот резултат кој ќе треба да ги задоволува потребите, да ги надополнува чувствата и едноставно да го оствари недосонуваниот сон.

O.s.n.s.

Вера...

2007-10-15T04:07:00.000-07:00

Владимир Плавевски:
ВЕРА КРУЗ

Гледањето филмови е престижна маалска забава. Гледаме буквално се што се прикажува на репероарот по скопските кина. Предност секогаш имаат каубојските филмови. Не постои каубојски филм што не сме го гледале.

Редовно киснеме пред биоскопите ѕверејќи во големите паноа од кои ни застанува здивот. Добро осветленото стаклено пано е украсено со голем филмски плакат, цртеж во боја, со ликовите на главните јунаци во драматични пози. Крај него стојат и плакатите на филмовите што треба да играт од "следната недела" и "филмови кои доаѓаат". На плакатот со впечатливи букви е отпечатено името на филмот и главните актери, податоци што за нас се од особена важност додека со помали букви се отпечатени за нас небитните глумци, сценаристот, режисерот и продуцентот. Нас во секој филм не интересира единствено главниот глумец. Без разлика на неговата возраст, милозвучно го нарекуваме "младич" и тој за нас има митски херојски квалитети - убавец кој не знае што е страв, тепач на лошите, најбрз револверџија и освојувач на девојката од нашите соништа. Неговата појава во филмот секогаш предизвикува бурен аплауз. Никогаш не се случило нашиот "младич" да загине.

По уживањето во гламурозниот плакат ги разгледуваме во детали црно белите фотографии збоднати со игли под плакатот. Тие ги покажуваат сцените од филмот а напати главниот глумец и девојката во насмеата поза, со задолжителниот колт в рака на "младичот". Со невидена страст ги впиваме сликите во себе коментирајќи колку лоши кавбои и индијанци испотепал нашиот омилен "младич" во претходно гледаните филмови.

Застанувам пред паното и се стаписувам.

Пред мене блеска голем, прекрасен плакат со најавата за - "следната недела". Филмот има таинствено име - "Вера Круз". На плакатот стојат ликовите на главните артисти - Гари Купер и Берт Ланкастер, нашите "младичи" од сите претходни каубојски филмови.

"Кој е Вера Круз?", наивно го прашувам Трупче кој стои крај мене и занесено гледа во плакатот. "Гари Купер или Берт Ланкастер?", додавам тивко.

"Вера Круз е град во Мексико, копиљ... И не поставувај глупи прашања. Јасно?! ", ми одвраќа Трупче ѕверејќи во сликите.

"Јасно... ", одвраќам засрамен од моето незнаење.

Филмот треба да има само еден "младич". Кој е тој? Гари Купер, подостарен, сеуште од нас уважуван за "младич" или Берт Ланкастер кој веќе во неколку претходни филмови успеа да се устоличи во наш најнов маалски "младич".

Стојам пред паното и се двоумам.

"Кој е младичот?", повторно го прашувам Трупче.

Трупче стои зашеметено и гледа во плакатот и сликите. Молчи. Неколку маалци, дојдени со нас, го слушаат нашиот дијалот и исчекуваат мудар одговор. Трупче е постар неколку години од мене и со висината секогаш штрчи над сите маалци за глава. Во училиште е сосема слаб ученик но во маалото важи за неприкосновен познавач на филмот. Ако го прашате во секое време за било кој филм тој како напната пушка веднаш ќе ви ги каже главните глумци и неговата содржина. Ги кажува дури и режисерите на филмот. Режисерите за нас немаат никаво значење бидејќи ни Трупче не знае точно да ни објасни што е тоа филмски режисер.

Трупче упорно молчи. Тоа значи само едно - не знае ништо за филмот "Вера Круз".

"Кој е младичот? Берт Ланкастер или Гари Купер?", го прашувам осветољубиво. Трупче е збунет.

"Двајцата се младичи", одговора несигурно.

"Не може да се двајцата младичи", му кажувам дрско и покажувам на слика на која се гледа оти двајцата стојат еден спротив друг во двобој.

"Кој ќе победи? Кој ќе остане жив?", прашувам настојчиво. "Кој е младичот, а кој е лошиот?"

Трупче, збунет, вади цигара, ја запалува, значајно повлекува неколку смрдливи чурови, долго ја разгледува сликата и кажува одлучно: " Во Вера Круз младич е Берт Ланкастер... Јасно?".

Сите сложно потврдуваме оти ни е јасно и потем коментираме колку добро изгледа во неговиот потполно црн костим со голем, округол шешир и голем колт со бела дршка.

"А зашто има црн костим?", повторно го затекнувам Трупче со прашање. "Младич никогаш не носи црн костим!"

"Зини да ти кажам! Ај'копиљ, доста прашуваш!", ја завршува дискусијата Трупче.

Да се добие билет за премиерна кино престава во понеделник е вистиско херојско дело. Билетарата се отвора точно во девет часот и почнува да врши продажба за кино-утро во десет часот. Кога ќе ги продадат билетите за кино утро започнува продажбата на билетите од сите попладневни престави. Секогаш има голема турканица. Ние доаѓаме до билети со помош на Трупче. Трупче доаѓа пред билетарницата неколку часови пред отворањето. Некогаш, дури и в зори. Невозможно е упорен. Трепеливо чека со часови. Тогаш не доаѓа на часови а отсуството го правда со болест на татко му кој навистина болува од мозочна капка.

Секој понеделник кога се враќам од училиште обврзно поминувам крај куќата на Трупче. "Дома е Трупче?", ја прашувам мајка му која со полна плетена корпа в рака штотуку заминува во болница. Таа одречно, луто, врти со глава:" Пукнал да'бог'да, ене го пред биоскопон...", одвраќа луто и брзо заминува низ калдрмата.

Отрчувам дома, брзо јадам и со трчање се упатувам кон кино "Култура". Трупче наперчено стои пред затворената билетарница и пуши.

"Имаш билети?", го прашувам вознемирено.

"На што ти личам јас? ...Имаш пари?", ми одвраќа луто. Му давам пари а тој ми дава билет. Пристигнуваат и другите маалци и тој им дава билети. Нам ни ги продава билетите по иста цена на чинење. Го прашувам за содржината на филмот.

Врти одречно со глава. Не му е до зборување. Има купено уште билети и мора да ги распродаде. За неколку минути ги продава по двојно или тројно поскапа цена.

Влегуваме во киното.

Билетарот, веќе наш добар познајник, ги кине билетите и ни намигнува. "Филмов е грч", ни кажува во доверба. Тој веќе го гледал филмот на утринската проекција.

"Кој ќе победи?", прашувам веднаш.

Ме гледа чудно: "Ќе видиш... Ај'што ти е досаден копиљов", му кажува доверливо на Трупче.

"Пушти го, досаден е како стеница. Само прашува", му одвраќа во доверба.

Влегуваме во кино салата која мириса на ливанто и веднаш седнуваме. Киното се исполнува до последното седало. Светлината полека згаснува и почнува филмскиот журнал, задолжителен петнаесетминутен црно-бел приказ пред секоја филм. Го гледаме патувањето на другарот Тито со бродот "Галеб" по бескрајни морски широчини и средби со чудни водачи на некои таинствени земји. Го знаеме на памет оти тој журнал се прикажува цел месец. Журналот завршува, светлината се пали и во салата влегуваат закаснети гледачи кои брзо седнуваат на седалата. Светлината се гасне. Џагорот стивнува и филмот започнува.

Нешто сепак не е в ред. Берт Ланкастер не се однесува според правилата за наш "младич". Се смее цинично и лош е кон другите. Очигледно дека подостарениот Гари Купер е "младичот". Возбудено го тресам со рака Трупче кој гледа со подзината уста. "Гледај и да не си ме допрел!", ми одвраќа луто.

Се наближува крајот на филмот. "Младичот" не се поправа туку е се полош. Во општиот колеж меѓу добрите револуционери и лошата царска војска "младичот", подло, со копје го убива мексиканскиот генерал немоќно легнат на земја цинично смеејќи се. Повторно го тресам Трупче.

"Гледај!", ми вели луто.

"Младичот" со акробатски скок се качува на нискиот ќерамидест покрив, бакнува една жена, се враќа назад и преку покривот скокнува на земја. Таму го дочекува Гари Купер. "Младичот" го бара златото за себе но Гари Купер сака златото да го даде на револуционерите. Нема решение. Застануваат еден спротив друг!

Двобој!

"Сега ќе видиш кој ќе победи", тивко ми дофрла Трупче ѕверејќи се во екранот. Двајцата револерџии долго стојат еден спротив друг. Одеднаш ги повлекуваат револверите и двајцата истовремено испукуваат.

Срипува Трупче. Срипувам и јас.

Двајцата двобојџии стојат. Нашиот "младич" полека го завртува револверот в рака и го става во футролата.

Трупче ме погледнува значајно.

"Виде?", ме прашува.

Одеднаш, нашиот "младич" паѓа!

Гари Купер му приоѓа и со жалење го гледа нашиот "младич" кој полека умира. Берт Ланкастер му се насмевнува покажувајќи ги своите блескави бели заби и, умира. Гари Купер му го зема колтот со бела дршка, го фрла, станува и заминува. На екранот затереперува "Тхе енд".

Публиката полека излегува. Јас и Трупче стоиме и не се помрднуваме. Приоѓа редоарот и не брка од редот. Излегуваме како попарени кокошки. Маалците стојат пред излезот.

Молчиме сите.

Трупче со мачнотија вади цигара и ја запалува. Пуши, молчи и полека, тешко зачекорува, небаре товарил претежок товар на плеќите. Зад него како верни кутриња се влечкаме ние, разочараните од смртта на нашиот "младич".

Пристигнуваме во нашето маало. Тивко се разидуваме без поздрав.

Трупче одеднаш прозборува: "Тоа беше грешка!".

"Каква грешка?", му одвраќам.

"Филмска грешка! Утре Берт Ланкастер нема да погине. Ќе погине Гари Купер!", кажува одлучно.

Го гледам недоверливо.

"Сигурен си?", го прашувам сомнително.

"На што ти личам јас? Кој највеќе знае за филмот во наше маало? Кажи?!", претечки го подигнува гласот.

"Ти...", одвраќам уплашено.

"Утре ќе го гледаме повторно. Нашиот "младич" ќе победи утре! Денес беше некоја филмска грешка на режисерот... Имаш пари?", се нафрла на мене. Му давам пари.

И, утредента, само јас и Трупче од маалото, заминуваме на повторно гледање на "Вера Круз". Кога редарот ми пријде, го прашувам во доверба кој ќе победи на крајот. Ме гледа со потсмев и заговорнички ми намигнува: "Ќе видиш..."

Се наближува сцената со двобојот. Пукаат двајцата, нашиот "младич" со насмев го врти револверот и го става во футролата.

"Гледај!", ми дофрла Трупче, "...сега ќе падне Гари Купер". Двајцата стојат долго, предолго.

Берт Лакастер полека паѓа. Гари Купер му приоѓа.

"Не!", крескам престрашено и срипувам од седалото. Трупче брзо ме седнува на седалото до себе.

Приоѓа редарот и ме гледа сомнително.

"Умре младичот?", го прашувам.

"Умре. Па што?" , ми одвраќа редарот потсмешливо.

На екранот трепери "Тхе енд" а редарот и потаму ме стрела со погледот.

"Што му е на копиљов?", со чудење го прашува Трупче.

"Остави го, се занесува", одвраќа Трупче, ме фаќа за рака и ме изведува од киното.

"Пушти ме!", му кажувам и се отргнувам од стискањето на неговата рака врз мојата дланка.

"Ти поим немаш за филмови... Младичот никогаш не гине!" , му кажувам луто.

"Копиљ, утре гарант нема да погине", кажува доверливо.

Брзо отрчувам од него. На свиокот од сокакот, застанувам, се вртам и му свикувам:

"Повеќе со тебе не одам во кино!"

O.s.n.s.

Почеток...

2007-10-15T03:56:00.000-07:00

Ердоан Максут:
ПОЧЕТОК НА ЕДНА УМЕТНОСТ

Во почетните периоди (на својот, инаку, бурен развој), филмот ги превзема неизменети изразните постапки од другите уметности; пред се од сликарството и од театарот (во композиционо-инсценативните, просторни и статичко-динамичките разрешувања на филмскиот кадар), потоа од музиката (применувајќи ги нејзините ритмички обрасци на монтажните односи на филмските кадрови) и од литературата (превземајќи ги класичните раскажувачки обрасци и применувајќи ги непосредно на филмската драматургија).

Во подоцнежниот развиток, филмската уметност - во однос на развитокот на другите уметнички дисциплини - за сразмерно кратко време успеала да создаде сопствен уметнички израз и во потполност да го надмине почетниот степен на несамобитноста, после кое го започнала своето вивнување кон поавтономни создавачки сфери. Најпресудна улога на тој пат на брзиот развиток ја одигра, секако, движењето, кое ја предуслови просторната неомеѓеност на филмскоиот кадар. Појавата на инсценираната (динамичка) содржина, која, со своите текови, ги пречекорува границите од зафатеното видно поле на камерата, потоа сестраната употреба на завртувањето, возењето, комбинираните движења и другите облици на динамичките и псеудодинамичките посредувања на камерата - го прошируваат (до интегралност) просторот на филмскиот кадар и конечно го истргнуваат од наметнатите му облици на статичното ликовно обликување на фотографијата и сликарството.

Укажувајќи на моментот на тоа бурно статичко-динамичко одвојување од другите уметности, Андре Марло, збиено и пластично го илустрира: "Филмот додека беше само средство за пресликување на личностите во движење, тој не беше никаква поголема уметност од грамофонската плоча или фотографската репродукција во ограничен простор. Историјата на филмот - како средство за изразување (а не пресликување) започнува со уништување на тој ограничен простор. Режисерот го избира просторот за акција наместо да му биде заробеник". Во така остварените просторно-динамички околности, во понатамошното создавачко осамостојување на филмот многу допринел и системот на кадрирање, односно системот на одбирање и создавачкото расчленување на елементите на првостепените (натуралистичките) стварности кои, во процесот на создавање на филмското дело, ќе ја условат појавата на новата, второстепена естетичка стварност.

Примената на крупен план и детаљ план - како видови на ликовното и драмското поттикнување на поедини мотиви на филмската објективизација на стварността - исто така допринела за умножување и збогатување на изразните средства на филмската уметност.Благодарејќи на тој низ на самосвојни облици, филмот и формално и суштински се ослободил од театарските облици на инсценативното обликување на просторот, како и од сите оние изразни видови кои го изедначувале со (театарскиот) општиот план на гледање, односно со дирекните пренесувања (пресликувања) на едни содржајни мотиви на целолуидната лента.

На крај, создавачката монтажа, овозможила посинтетичко просторно и временско обликување на уметничката стварност и ги условила во потполност новите и изразно самосвојни ритмички и драматуршки односи на кадровите во филмот; спротивно на исклучиво музичко-ритмичките монтажи, кои пред Ејзенштајн преовладувале во монтажните постапки.

Со таквите, така да се рече, скоковити текови на осамостојување, сите постапки на ликовното, композиционото, драмското, просторното, временското, динамичкото, монтажното и драматуршко обликување на филмскиот кадар се ослободува во потполност од облиците превземени од другите уметности.

Меѓутоа, потребно е веднаш да се истакне дека дејството врз гледачот на поедините компоненти на филмското создавање ( ликовните, динамичките, просторните) е далеку посложено, и на сетилен и на психолошки план во доживувањето на филмски пренесените стварности, одколку што тоа е случај кај другите уметности; дури и тогаш кога во инсценативните решенија се чувствува силното влијание на урнеците, од театарската и ликовната уметност. И тоа не само во смисла на динамичността на филмското изразување - било да е со движење во видното поле на камерата, (мизанкадар на филмскиот призор), било да е со континуирани, односно со дисконтинуирани менување на положбата на камерата (мизанкадар на камерата) - туку и во смисла на сплотувања на звучните и визуелни сензации во тие кадри.

Таа сетилно-психолошка комплексност ја употполнува една додатна димензија, изразена во проширеното струење на внатрекадровскиот простор; значи, во непосредното, но психолошки силно дејство на таканаречениот офф-простор (просторот вон видното поле на камерата). Меѓутоа, се поприсутната внатрекадровска динамика во денешниот филм не мора да значи дека во режисерското и снимателското остварување на атмосферата (со осмислено користење на боите и валерите на светло-темното) треба да се откаже од создавачките алки со делата на големите мајстори на сликарството. Како пример на изразити ликовни асоцијации може да се наведе филмот "Бреза" на Анте Бабаја. Во тој "балкански" филм, благодарејќи на префинетото чувство на режисерот и на снимателот (Томислав Пинтер) за избор на колористичките мотиви како и ликовната стилизација на тие мотиви - поедини секвенци неодоливо потсеќаат на платната на Иван Генералиќ и на други сликари од правецот наива.

Значи кога зборуваме за создавање на филмот зборуваме за субјективно естетичко посредување на авторот на филмот, кој таа објективна стварност ја менува и создавачки ја оплеменува со сопственото доживување и толкување.

"Уметничкиот создавач не е само надарен поединец, кој создава исклучиво за себе, со снагата на својот талент тој неосетно и другите ги вовлекува во светот на своите уметнички визии и нудејќи им содржински надградена и идејно осмислена стварност - емоционално и психолошки ги поттикнува, естетички ги оплеменува и етички ги хуманизира."

Доколку филмот е пооддалечен од јазикот во лингвистичко и психологиско значение на терминот "јазик", доколку е пооддалечен од граматичкиот, синтактичкиот и вокабуларниот феномен, дотолку е повеќе јазик, оној јазик кој го изразува смисолот на нашето време и на нашиот истириски опстанок.

Поединечно филмско дело не постои само за себе, туку се наоѓа во опкружување на други филмски дела како во некое естетско поле, во кое има некое одредена положбена вредност. Тоа, исто така, не настанува само од себе, туку од други дела со ист уметнички вид, и тоа во прифаќање или во одбивање на еден начин на обликување, на еден стил, на една естетска метода. Затоа уметничкото дело не се запазува изолирано, туку во врска со другите дела од ист вид и со позадина на тие дела. Новата форма не се создава за да поттикне нова содржина, туку да ја замени старата форма која ја изгубила својата вредност.

Едно уметничко дело навистина не може да биде посматрано само како индивидуално, према својата естетска структура и онтичката одреденост во однос на таквата структурна одреденост на некое друго уметничко дело, туку исто така во однос на сите други истоветни уметнички дела, на начин на уметничкото производство или на преовладдувачкиот стил, потоа во однос на пошироката културна и општествена врска и на крај во однос на севкупниот живот во едно време.

O.s.n.s.

Пословично...

2007-10-15T03:52:00.000-07:00

Митко Маџунков:

ПОСЛОВИЧНО ПОШТЕЊЕ

…
Набоков негде[1] говори о „пословичном поштењу руске књижевности“ илуструјући то, колико се сећам, натукницама као „град Н.“ или „година 184...“ То на први поглед изгледа збуњујуће: он који је толико инсистирао на прецизности, одједном хвали нешто што се чини мањкаво. Његова примедба о поштењу, међутим, указује на то да се прецизна датирања у књижевности врше да би се прикрила лаж, јер књижевно време тече друкчије него обично време. Исто је са просторним одређењима. Простор којим се путује у животу и простор којим путују књижевни јунаци није исти простор.
У филму Хауарда Хокса Црвена река – у ком поред обавезног Џона Вејна игра и Монтгомери Клифт – тера се крдо говеда непознатим, новим путем. Пут кроз беспуће је дуг, траје можда месецима, али је и временски и топографски јасно одређен: на крају пута је град у Канзасу (Доџ Сити?). Стварни циљ је, међутим, железничка пруга за коју се током јахања не зна да ли је „легенда“ или стварност. Испоставља се да пруга постоји, о чему сведочи воз који сиреном весело дочекује краве и краваре. Радост проистиче из вере у прогрес. Будућност меса (мада не и говеда) обезбеђена је, јер се претпоставља да је путовање возом безбедније и брже.
У приповеци Хладна крв[2] Чехов наставља тамо где је стао Хауард Хокс. У њој пратимо старца Малахина и његовог сина Јашу који возом „терају“ своје бикове. Малахин се, по свој прилици, не слаже са Хауардом Хоксом[3], јер на једном месту каже: „Пре, док смо стоку терали у чопорима, било је боље.“ Из поменуте реченице видимо да је Дивљи Исток некад био Дивљи Запад: негдашњим руским степама такође су терана крда у кланице. Разлика је у томе што је у филму воз симбол будућности, док је у Чеховљевој причи он – сама та будућност. Само каква?
За разлику од Хауарда Хокса, Чехов не каже одакле, „из ког дела Тексаса“, полази воз са биковима. Но, већ на почетку приче, видимо да је „одавно на постаји“. Спомињу се „перон и степенице пред зградом“, али се не каже име станице. Касније се гоничи нађу на другој станици; за њу се вели да је велика с бифеом, али се опет не каже има ли име. „Пред вече воз се заустави пред неком већом станицом“, каже се даље, али се опет не саопштава ништа ближе. „То је град“, каже писац или наратор. „Који? Јаша није марио за то.“ Даље? „Прођоше још два дана и ноћи, најзад се у даљини појави престоница у мркој магли“: аутор не мари да спомене ни њено име. Само напомиње како „бикови, оборених глава, уморни, иду кроз хучне улице и равнодушно гледају оно што виде први и последњи пут у животу“. Испада да између степе и града нема разлике. Пут стоке је, наравно, пут до кланице. Али од тога како ће бити испричана прича зависе њена значења.
У филму Хауарда Хокса од беспућа се прави пут, јер су тачно назначени време, места и циљ. У причи Чехова пут је беспуће. На почетку приче каже се да је воз стајао „преко тридесет четири сата“: не каже се колико је ишао. При крају приче се вели: „прођоше још два дана и ноћи“, али се не објашњава колико од тога у стајању, а колико у вожњи. Зна се само да је путовање трајало дуго, јер је то прича о спорости: више о некретању, него о кретању. По биковима који, мучени жеђу, лижу „иње са зидова“ и Малахинов „хладни кожух“ видимо такође да је то једно бездушно путовање. Без обзира на сва застајкивања, воз је за то време морао превалити велико пространство. Али аутор неће да спомене ни један топоним, ни назив постаје, ни име града, па ни саме престонице. То је та разлика између филма и литературе. То је, уосталом, и разлика између идеологије циља и бесциљне стварности. А то је, ваљда, и оно на шта је мислио Набоков кад је говорио о „пословичном поштењу руске књижевности“.
…

[1] Вероватно у Есејима из руске књижевности, а можда и у књизи о Гогољу.
[2] Мени се чини да би Хладнокрвност или Хладнокрвни био прикладнији наслов. Наводи из приче дати су у преводу Косаре Цветковић.
[3] Није ни чудо, јер време филма још није дошло, а прича је настала давно пре Црвене реке.

O.s.n.s.

Митски...

2007-10-15T03:46:00.000-07:00

Ацо Гогов:
СТАРИТЕ ЅВЕЗДИ НА НОВИОТ ЕКРАН

-митски контекст-

Во својата книга "Монтажа на атракцијата" славниот филмски режисер и теоретичар Сергеј Ејзенштајн на едно место пишува: "Ние страдаме од тежок дуализам помеѓу мислите, чистата философска спекулација и чувствата. Мислам дека само филмот е слободен да ја оствари таа голема синтеза: на интелектуалниот елемент да му ги даде неговите животни корени конкретни и емотивни."

Ова согледување на Ејзенштајн е далеку од тоа да биде самс глорификација на филмот како најзначајна уметност на - веќе изминатиот - 20 век. Ејзенштајн во своите огледи, всушност, на еден индиректен начин ја посочи големата митска потенција што во себе ја содржи филмот. Останатите уметности, литературата сликарството, музиката, театарот - во времето на појавата на филмот - беа само далечен одглас на првобитниот уметнички синкретизам; приказните што овие уметности ги раскажуваа беа поминале, помалку или повеќе, низ еден процес на секуларизација. Заслуга на С. Ејзенштајн е што го посочи токму филмот како уметност која може да го обнови тој првобитен уметнички синкретизам, или попрецизно, големиот режисер интуитивно насети моќта на филмот да го воспостави нарушеното заедништво на човечката заедница од една страна, и моќта на филмот да произведува нови митови од друга страна.

Контекстот е следен: гледачот седи во затемнетата кино сала, сам, опкружен со двеста или петстотини други гледачи Ритуалот е митски par exellence: гледачите се собрани овде да чујат или видат приказната што треба да им ја раскаже нивниот маг или врач. Вистината и убавината - исто како во античкиот идеал - се меѓусебно поврзани и нераздвојни. Она што прикажува или раскажува освен што е убаво (во естетска смислп исто така е и вистинито. Филмската проекција се јавува какосимулација на древните ритуали во кои се остварува заедништво на луѓето. И токму на овој план филмот успеа да ја наметне својата надмоќ над другите уметности кои беа со истрошен митотворен потенцијал.

Актерските имиња на Одри Хепберн или на Мерлин Монро, на пример, не се само обични имиња туку нешто многу повеќе: тие се митови; првата - мит за жена-дете; втората - мит за секс-симбол. Митската низа продолжува со имињата на Хемфри Богарт, Клерк Гебл, Вивиен Ли, Џемс Дин, Рита Хејворт, Марчело Мастројани Софија Лорен...

Ако ја оставиме настрана музиката, особено поп и рок музиката, тешко може да се најде пример на уметност која во толку голема мерка ќе ги одредува обрасците на општественс однесување како што тоа го стори филмот. Филмот како уметност успеа да ги создаде главните митски обрасци на 20 век; митски обрасци кои беа следени и имитирани од една огромна милионска популација.

Голема заслуга што филмот успеа буквално да ги одредува општествените норми и конвенции беше и тоа што тој, за разлика од другите уметности, најмногу се доближуваше до хоратијевиот идеал уметноста да биде истовремено и поучна и забавна; идеал кој од антиката, преку средновековието се до најновото доба ќе остане трајна преокупација на авторите кои сакаат да имаат што поголем прием кај публиката.

Соочен со огромното филмско платно и затемнетата сала, сам среде мноштвото, гледачот ја бара - како и при рецепцијата на другите уметности - онаа точка на идентификација која ќе возобнови неговиот нарушен, непотполн идентитет. Филмот ја откри својата голема моќ да произведува мноштво на такви идентитети кои, откако ќе ги прифати и прими, гледачот или реципиентот се чувствува потполно, хармонично и реализирано.

Токму во таа смисла Ејзенштајн пророчки ја антиципираше способноста на филмот да биде синтеза на мислите и чувствата на рационалниот дел на човековата психа кој ја бара својата точка на идентификација и на емоциите кои се првична реакција на филмскиот јазик.

Филмовите како "До последниот здив" на Жан Лик Годар "Психо" на Алфред Хичкок или "Краток филм за љубовта" на К. Кишловски се дела кои битно го одбележале нашиот емоционален живот; не се тоа дела со кои патемно сме се сретнале и разминале; емоционалното воздејство на овие дела врз нас било такво што тие во нас останале меморирани како своевидни настани; настани - симулации на вистинските настани.

Првобитното митотворно обележје на филмот, за жал, пред крајот на минатиот и почетокот на новиот милениум беше радикално видоизменето: филмот се повеќе наликуваше само на обичен производ кој, откако ќе биде конзумиран, со леснотија ќе може да се отфрли. Прилог во ваквиот развој на настаните беше и експресно брзиот развиток на технологијата: појавата на видеото на заводливите телевизиски екрани со различни димензии и сл. Замената на кино салата, на тој волшебен простор налик на античките амфитеатри со удобноста на домашниот амбиет (фотелја, далечински управувач, мал телевизиски екран) ја отстрани илузијата на "настан", на митски настан во чија вистинитост безусловно веруваме.

Ако филмот ја загубил својата митотворна моќ, прашање е дали "старите ѕвезди" поставени во нов контекст (телевизискиот екран) ќе бидат препознаени и примени онака како што тоа било порано.

Човекот како homo simbolicum - без оглед на дрдорењето н апологетите на постмодернистичкиот агностицизам - неизбежно има потреба од митот, од митските приказни. Филмот како тотална уметност која во себе ги обединува сите други уметности можеби прерано ја напушти позицијата на раскажувач на тие митски приказни.

O.s.n.s.

...’Ко Хомер

2007-10-15T03:39:00.000-07:00

Зоран Бојаровски:
ВЕНДЕРС КАКО ХОМЕР

Тезата во насловот на Симпозиумот бара одговор а прашањата "Што е нов екран?", "Што е стара ѕвезда?", "Дали стариот екран е задолжително бајат?", "Дали новата ѕвезда е гарантирано свежа?"...

Вистинските одговори на овие прашања може да ги содржи само еден аспект. Вистината треба да се бара во идејата на, во нашиот случај, филмскиот продукт. На пример: Да ги побараме одговорите на овие прашања во споредбената анализа на филмовите "Химмел убер Берлин" и "Цитѕ ог Ангелс". Двата филма се правени врз основа на една иста идеја, или, уште повеќе, вториот е римејк на првиот. Првиот е снимен во 1989, а вториот 11 години подоцна. Значи првиот е стар, а вториот нов, или понов. Но кој е понов во идеата?

Ако постои нешто што е "Божествена комедија" во филмот, тогаш тоа е бездруго филмот "Дер химмел убер ден Берлин", "Небото над Берлин", како што беше преведен кај нас, или "Њингс оф десире", наслов под кој овој филм на Вим Вендерс се појави на западноевропскиот пазар во 1989 година.

Ниту еден филм досега на таков начин не ни нудел одговори на најважните и најчесто поставуваните егзистенцијални прашања како што тоа го прави Вендерс во оваа химна на небото (ангелите) и на земјата, (односно на луѓето).

Од другата страна "Градот на ангелите" (во режија на Бред Силберинг), кој е правен 11 години по "Небото над Берлин" е арендби, хип-хоп, а не химна, за стереотипите. Американски инстант одговор на европските дамнешни и вечни дилеми.

Она по што се издвојуваат одговорите на Вендерс е нивната парадоксалност, нивната повеќеслојност. Тоа се одговори кои не воведуваат во нови прашања, во нови премислувања.

Како изгледаат прашањата што ги потикнува Вендерс? Тоа се прашања што ја преиспитуваат врската помеѓу материјалното и духовното? Има ли нешто зад материјалниот свет? Доколку има нешто повозвишено, божествено, како можеме да стапиме во заедница со тоа? Дали треба заради тоа да ги совладаме искушенијата на материјата, на телесното? Дали телото е материјата, а нашиот ум духовното? Дали човечката историја е само парада на порази која завршува во ништожноста? Дали некој ги слуша нашите гласови? Дали нашите гласови можат да стапат во контакт со божествениот збор (на почетокот беше словото) или со говорот на возвишеното? Дали нашите човечки победи и страдања се дел од некоја ултимативна причина или дел од некоја исто толку ултимативна бесмисла?

Сите овие прашања се резултат на дефинирањето на човекот по поднос на овие прашања произлезени во процесот на постојано нагласување на божемно непомирливите становишта на рационалното, односно - земното, и трансцеденталното - односно метафизичката димензија на човекот и неговата суштина. Тоа се прашањата што ги отвори уште Платон и тоа се истите проблеми што се манифестираа во постојаниот судир на западноевропската цивилизација помеѓу религијата и научниот секуларизам.

Кога станува збор за филмовите што доаѓаат од Холивуд, сосема ни е јасно дека не може да стане збор за вградување на духовност во целулоидот. Станува збор за продукти кои за матрица ја имаат социолошката, па дури, ако сакате, и политичката ствар на голиот рационализам според кој и метафизиката вешто ќе биде употребена во утилитарна функција на доларот.

Така е и со "Градот на ангелите". Земена е приказната на Вендерс и на Хандке и според немилосрдните правила на холивудските булевари на самракот, стокмен е филм кој не поставува прашања, туку сервира дефинитивни одговори. Овој модел е наменет за публика која се раководи од истите принципи, според кои се раководи и индустријата. Таа публика нема што да мисли. Таа публика нема време да мисли. Таа публика има пари да ги плати тие што, навидум, мислат за нив.

Филмот на Вендерс е поинаков. Тој успева да направи филм кој не убедува, и тоа темелно и непоколебливо, дека прашањата што тој ги потикнува се и тоа како врзани и блиски за модерниот човек. Уметничкиот концепт на Вендерс во "Небото над Берлин" е збогатен со вештината животот на Берлин да ни го прикаже во еден прилично реалистичен и документарен манир, но во исто време истиот тој живот да ни биде прикажан и од неговата метафизичка страна, како приказна за ангелите чувари на Берлин и на неговите жители.

Филмот "Градот на анегелите" комуницира со базичните, елементарните страсти кои делуваат веднаш, но исто толку веднаш исчезнуваат. Колку што трае филмот. Затоа следниот филм се гледа повторно без никаков влог, без никакво чувство за претходните. Како инстант храната.

Во филмот на Вендерс комуникацијата со луѓето се остварува како со личности кои еволуираат. Тие се на патот да ги остварат своите духовни потенцијали. Во таа смисла ангелите во филмот на Вендерс, со оглед на тоа што се со луѓето одсекгаш, ги разбираат луѓето подобро отколку што тие самите се разбираат. Тие разбираат дека во суштината на луѓето е да ја достигнат духовната висина. Затоа Демиел и Касиел толку ревносно ги запишуваат сите постапки и размислувања на луѓето. Тие треба да сведочат за духовниот пат, за подемот или падот на луѓето. Тие собираат докази. Доказите се кога кондуктерот на трамвајот наместо "Станица кај зоолошката градина" ќе викне "Земја на оганот", или кога човекот што го пишува прошталното писмо на секое плико ќе залепи по една вредна колекционерска марка... Тоа се манифестации што говорат дека човекот изразува револт од секојдневието.

Љубов, трансцеденција, човечката историја, смртта... се теми кои на филмот на Вендерс му даваат епска димензија. Тоа не е холивудска епска димензија на високо-буџетни-воено-катастрофични-љубовни филмови. "Небото над Берлин" е епски филм за херојските борби на малиот човек кои го дефинираат човечкиот вид. Малиот човек олицетворен во стариот раскажувач кој е нашиот модерен Хомер. Неговиот став, неговите приказни се - наши приказни. Неговата поента е и наша поента: посегнувајки по најсофистицираните научно-технолошки достигнувања човекот се соочува со опасноста да осиромаши со духот.

А, можеби и нема дефинитивни одговори. Можеби суштината е во постојаното прашување и во постојаното трагање.

И можеби затоа Вендерс направил филм кој уверува дека е можно и денес да се раскажуваат модерни приказни на начин на кој се раскажувале приказните за Гилгамеш, за Одисеј, или за Адам и Ева.

O.s.n.s.

Филмови...

2007-10-15T01:57:00.000-07:00

Гоце Ристовски:
ФИЛМОВИ ЌЕ ПРАВАТ СИТЕ

"Поезија ќе пишуваат сите"- Бранко Миљковиќ

Со појавата на подвижните слики (филмот), подоцна "големото око" (телевизијата), на другите носители и емитери на слика и звук, (видео, ДВД) и конечно на глобалната мрежа (интернет) , што се остварува и безжично, се менуваше и се менува и светот и животот (човекот). Рокенролот, филмот и телевизијата веројатно извршија најголеми "тектонски" промени во дваесеттиот век. И тоа не само во естетска туку и во идеолошка смисла.

Ова ми се чини нужно да се посочи во обидот да се воспостави некаква релација ме”у условно речено, старите звезди и новиот екран, зададена тема за размисла во рамките и пред првото одржување на филмскиот фестивал Астер фест во Струмица. Појавата на немиот филм значеше овековечување на физичкиот изглед на актерите (ѕвезди), на одредени ентериери и екстериери, а звучниот филм го овековечуваше и гласот на актерите-ѕвезди, што ќе рече остваруваше застанување на времето.

Се разбира на почетокот тоа беше елитна придобивка, за избраните, за ѕвездите. Меѓутоа, со техничко технолошкиот развој застанувањето на времето преку слика и звук, значи овековечувањето на физичкиот изглед и гласот од одреден временски период (кога станува збор за луѓе) а за навек, стана демократска придобивка, за добар дел од светската популација. И онака како што нудеше рокнеролот: со минимални средства и знаења да се биде не само интрепретатор-репродуктивец туку и креативец (творец) на музика, така со развојот на филмот, филмските средства и филмската техника, "филмското актерство" стана приобивка за сите. Поетот Бранко Миљковиќ пееше дека поезија ќе пишуваат сите. Искрено се надевам (навивам) за таков развој на настаните во дваесет и првиот век. Но, ми се чини дека попрво филмови прават сите. Во балканските средини тоа е особено врзано со ритуали и обичаи (свадби, крштевки, вселување во нов дом и слично) што, пак, значи враќање на синкретичните уметности кон корените. Новите можности на совремеито ја поедноставуваат целата креација што се нарекува филм овозможувајки ни не само сите да бидеме актери туку и режисери или поточно производители на филм.

Старите ѕвезди, од почетокот на двесеттиот век, се вистински одбрани, со сета своја појавност и постапки дури надчовечки. Но, можноста за брза и лесна заработувачка, со минимални средства (материјални и духовни) што се должи на филмската индустрија, создаде ѕвезди што се крактеризираат со физичка грубост, насилништво, демонски страсти... Остварувањето што поголем профит е мотив при што се дозволени сите средства. Од друга страна, пак, се инсталираа такви јунаци- звезди преку кои се има за цел да се озлогласат одредени средини, идеологии или поединци или да се наметне одреден поглед на светот. И во овој случај целта ги оправдуваше средствата.

Претпоставките за иднината на филмот и во таа насока на филмските ѕвезди можат да се движат до крајности. Современите технчко технлошки можности можат да ја доведат филмската имагинација до зачудувачки, бездруго совршени резултати. Но, можно е и техничкиот развој да ја уншти суштината, да ја укине потребата од вистински актери, режисери и други филмски творци и соучесници. Имам чувство дека процесот на произвдство на филм, (продукција и постпродукција) кој веќе е доведен до ниво на фантастичност, откако ќе дојде до стадиум на натамошен беспредметен развој, иноватиноста ќе биде свртена кон процесот на проекцијата, во кој исто така се остварени зачудувачки резултати. Не е исклучена можноста за максимално скратување на патот на проекцијата и таа во иднина да се одвива директно во свеста на секој поединец (без филмско платно или екран). Тоа, пак, ја буди стравта од тоталитаризам и апсолутизам од невидени размери и општа деструкција со несогледливи последици. Филмот , значи може да стане исклучително опасна игра.

Сепак, да веруваме во силата и справедливоста на науката и уметноста, во нивната посебност и нивната спрега.

Да веруваме во Човекот и во Бога.

O.s.n.s.

Астери...

2007-10-15T01:36:00.000-07:00

Атанас Чупоски:
АСТЕРИ, СКОМРАХИ, ФЕСТИВАЛИ, СИНЕАСТИ, ПИРАТИ...

Оние народи кои денес неточно се нарекуваат примитивни, отсекогаш негувале култ кон човечкиот лик и кон сликата. Постојат многубројни докази за ваквите тврдења, а психолозите се сложуваат дека припадниците на овие општества не размислуваат апстрактно, туку во слики.

Многу древни народи негувале култ кон ѕвездите, а на божицата на месечината и на небото, на ѕвездите, на љубовта и на плодноста и пренесувале и човечки жртви. Разни азиски народи различно ја именувале оваа божица. Феникијците ја нарекувале Астарта, Асирците - Иштар, а била позната и под името Аштарту. Јудејците биле казнети од Богот на нивните татковци, кому името не му го изговараат, заради принесување на забранети човечки жртви на Астарта, биле прогонети од Јудеја, а Ерусалим бил разорен и тие оттогаш почнале божицата да ја нарекуваат со погрдното име Ашторет. Астер, на грчки (стар и нов) значи ѕвезда, а астеричен е ѕвездест, оној кој потекнува од ѕвездите, астеризма - група ѕвезди, соѕвездие. Во физиката астеризам е термин кој означува светлосна појава кај која од извесна светлечка точка излегуваат светлосни зраци.

Во филмската терминологија со зборот "ѕвезда" се означуваат актери, режисери, сценаристи, сниматели, дури и продуценти кои публиката ги прифаќа како идоли и кон кои гради своевиден култ.

Интересно е што во средниот век скомрасите (скомрахи), а подоцна, во османлиско време и караѓозите во патувачките актерски дружини, биле презирани од народот заради грозоморната промена на идентитетот која ја доживувале за време на актерската игра, а црквата ги изопштувала од својот организам.

Со појавата на мас-медиумите во дваесеттиот век, оваа слика е драстично изменета...

* * *

На почетокот на минатиот век, само неколку години по изумувањето на филмската лента и по првите проекции на браќата Лимиер во париското "Гран' Кафе", многумина сметаа дека филмот е нерелевантен, технички изум кој нема што да бара на полето на уметноста. На почетокот на 21 век, филмската уметност докажува дека во некои елементи е посупериорна во однос на "традиционалните" уметности и тоа благодарејќи им токму на зголемените технички можности кои и стојат на располагање. Дигиталната анимација на ликовите и мизансценот е нова етапа во филмската историја, која сериозно (освен кога не се приемнува принципот ефекти заради ефекти) им се заканува на "традиционалните" филмски елементи, како што е актерската игра, на пример. Сепак, токму актерите отсекогаш биле оние кои се "во преден план", секогаш пред камерите, секогаш во центарот на вниманието, со што на многумина од нив им било олеснето искачувањето кон "ѕвездите".

Ако ја оставиме настрана тенденциозната идолатрија промовирана од Холивуд во комерцијални цели (и од неговиот брат близнак Боливуд кој е екстремно популарен во Азија, но и во Африка во последниве децении), тогаш навистина можеме да ја употребиме патетичната фраза дека "ѕвездите никогаш не згаснуваат" и да се потсетиме на многу од оние ликови со кои сме пораснале покрај малите екрани и во кино-салите. Да биде парадоксот поголем, тенденциозната холивудска астрономија и астрологија не може да им наштети на врвните актерски креации забележани на филмската лента и во самите холивудски студија или, како што тврди најголемиот руски синеаст од советската ера, Андреј Арсениевич Тарковски, филмот е уметност која устроила сосема ново естетичко начело содржано во можноста непосредно да се зграпчи времето и така запечатено, да му се навраќаме како што ни е волја. Според Тарковски, на тој начин се добива матрица на реалното време. Токму големиот филмски поет Тарковски беше еден од оние филмски уметници кој жалеше што филмот и на содржински, но и на духовен и на естетски план не ги ползува до крај своите капацитети иако за дел од нив најдобро зборуваат неговите ремек-дела. Тој сметаше дека филмската слика според својата суштина е опсервација на текот на времето и дека не смее да биде расчлената и противречна со нејзиното природно време, не смее да и биде скусен текот на времето затоа што таа е само тогаш вистински кинематографска, кога времето живее во неа, како што таа живее во времето и тоа од самиот почеток и во секој нејзин кадар.

По овие извадоци од московските предавања на Тарковски, од неговите лекции по филмска режија, да се вратиме во реалноста затоа што не смееме да заборавиме дека во време на масовна култура во кое живееме, каде законите на пазарот се немилосрдни, во време на култура жедна единствено за заработувачка, во конзументски општества каде уметноста, а особено филмот е само инструмент во служба на профитот, само во исклучителни случаи е можно да се направи филм, односно уметничко дело кое истовремено ќе биде и профитабилна трговска стока, задоволувајќи ги на тој начин потребите на пазарот, но и релевантен артефакт, без ограничено време на траење.

* * *

Деновиве од еден црн пират набавив дискови по поволна цена за моето домашно кино. Од големиот тефтер на пиратот, од неговата долга (компјутерска) листа, не многу филмови влегоа во мојата домашна пиратска архива. (Им благодарам на благородните пирати кои ја размножуваат уметноста, иако не од благородни причини, заради кои заслужуваат да бидат санкционирани од државата, што не е моја работа, туку на државата, што повторно не го менува фактот дека нивната ненамерна мисија е исклучително благородна, особено во сиромашни земји како нашава). Во сета таа збрка од наслови, преводи на наслови, имиња на актери (и актерки), режисери, цени и слични марифети, единствен водич низ текстуалниот лавиринт ми беа презимињата на режисерите. Но, ниту тие, иако со најголем процент учествуваат во авторството на колективната уметност каква што е филмот - не се вистинските "ѕвезди" на филмот. Тие се само патокази низ интертекстот на: 1. филмската продукција и 2. филмската уметност. Уште помалку се релевантни имињата на актерите кои според холивудските и боливудските мерила и го продаваат филмот на публиката. Актерите само толкуваат одредени фиктивни ликови, плод на нечија лична имагинација, која секогаш е во корелација со нечија друга лична имагинација, која секогаш е во корелација со нечија друга лична или колективна имагинација итн. Тогаш, кои се вистинските ѕвезди на филмот?

Па се разбира - самите ФИЛМови! со кои, во зависност од вкусовите - филмофилите се гледаат и ќе се гледаат и во иднина (да појасниме: филмофилите гледаат филмови, но од платното, екранот, мониторот - и филмовите гледаат во филмофилите). И во иднина, во затемнетата просторија на кино-салата низ мистичниот сноп светлина кон платното ќе се пробиваат движечки слики, кои всушност се статични фотографии кои се движат по следниот редослед: фотографија, црн квадрат, фотографија... создавајќи ја на тој начин врвната филмска илузија на движење. И во иднина на телевизиските екрани ќе се менуваат популарните и помалку популарните "старлети", а домашните филмотеки ќе се дебелеат (со оригинални пирати). Непредвидливи се можностите на сателитската комуникација, но и покрај обидите за нејзина контрола, извесно е дека таа ќе донесе уште поголема либерализација и демократизација (каде и кога?).

Но, крајно време е да ја завршиме оваа рашомонијада со едно конкретно прашање: Знаете ли што значи фестивал? Фестивал е голема свеченост, прослава, празник, со многу музика и игра - сладок живот, вистинска веселба. А, знаете ли што е филмски фестивал. Свеченост на која се слави дискретниот шарм на сликите во движење... кои всушност се статични фотографии кои се движат по следниот редослед: фотографија, црн квадрат (црн бланк!?), фотографија... создавајќи ја на тој начин врвната филмска илузија...

П. Ф. (Пост фестум):
Беше еднаш во Струмица еден фестивал, филмски фестивал. Се викаше АстерФест...

O.s.n.s.

Intro

2007-10-14T16:43:00.000-07:00

HOME About Rules View Echo News*booklets*texts

european documentary network
international documentary association
popular mk
screen
brightlights
creativeurope
documentarynet
independents
mandy
mef
moviemaker
see online
withoutbox
maccinema
photo mk
http://www.astrafilm.ro/cinemateca.html
http://www.astrolabio.biz/
www.strumicaeconomy.com
www.tiveriopol.com.mk
www.motelterminal.com
www.hotelcarsamuil.com.mk
www.strumicaonline.com/sirius/

HOME

2007-10-07T16:20:00.000-07:00

presents

ABOUT RULES VIEW ECHO NEWS

IV Int’l Festival of SEE Film Auteurs

S t r u m i c a 2 7 – 3 1 M a y 2 0 0 8 M a c e d o n i a

Capture of the new cinematic spaces

Освојување нови кинематички простори

ASTERFEST

АСТЕРФЕСТ

Contact
asterfest@gmail.com

Free Cell Phones

2007-09-22T07:54:00.000-07:00

See programme of I, II and III AsterFest

See trailers: a, b, c

Награди

2007-09-22T07:35:00.000-07:00

Одлука за награди 2007:

Ни беше особено задоволство да се гледаат филмови во овој уникатен и инспиративен амбиент и сметаме дека Астер фест треба да продолжи да ја негува оваа посебност на складот на документаристиката на Балканот и посебноста на овој магичен, продуховен простор.

Иако во натпреварувачката програма имаше само 9 филмови, работата на жирито воопшто не беше мала бидејќи сите филмови беа вредни за внимание, занимливи и различни како по темата, така и по авторскиот пристап, така што побудија кај жирито интензивна и мошне заинтригирачка дискусија. Со тоа сакаме да го пофалиме изборот на Горан Тренчовски и да му се заблагодариме на Астер фест за приликата да уживаме во квалитетен креативен документарец.

Низ разговор за секој од понудените филмови, жирито сите одлуки ги донесе едногласно.

Наградата Златен стар проектор за најдобар филм до 30 минути му се доделува на филмот ДЕВОЈЧЕТО И НЕЈЗИНАТА ХАРМОНИКА на авторката Билјана Гарванлиева од Германија. Ова дело обработува еден од секојдневните феномени на сите општества во транзиција: положбата и надежта на надарената младина во осиромашената средина. На прецизен и достоен начин авторката со својот тим успеала од оваа општа тема да направи и темелна антрополошка студија за современото македонско општество.

Бронзената потковица на Астер фест, жирито му ја доделува на авторот кој на мошне креативен начин портретира една исклучителна персона низ чијшто живот се рефлектира една цела политичка и културолошка епоха. Со мошне уникатна авторска поетика, авторот ја балансира приказната на јунакињата, реколекцијата на сеќавања, и интерпретацијата на настани со фактографија на едно време кое дури во сегашно време добива вистинска интрепретација. Со исклучителен синеастички пристап авторот не води низ приказната без ниту малку патетика, воспоставувајќи емоција која на јунакињата и дава посебно достоинство и дигнитет. Станува збор за филмот КРАЈНА СУРОВОСТ на Росен Елезов од Бугарија.

Сребрената потковица му припаѓа на филмот ШЕЌЕРЕН ГРАД на Кимон Цакирис од Грција, кој ни даде впечатлива приказна за средбата на машкиот и женскиот пол на судбински план, но и за обидот за разбирање на две општества и две цивилизации. На занаетски брилјантен начин Цакирис со својот тим успеал и во една ретка работа: да направи целовечерна комична мелодрама од потполно документарно градиво.

Главната награда Златна потковица на Астер фест му се доделува на авторот кој како најуспешен жонглер успеал да ја избалансира фактографијата на едно време, приватната семејна сага со луцидна интроспекција. Жирито посебно го истакнува креативното користење на архивот во филмот и смета дека исклучителен успех е постигнат токму во контекстуацијата на тој материјал, каде зад секоја секвенца која не води во минатото, се враќаме во сегашноста преку духовити контемплации на нараторот, за веќе во следната секвенца да бидат успешно вратени во драмската тензија на филмот кој е структуриран како најдобар игран материјал. Суптилноста на филмскиот израз, леснотијата и духовитоста на раскажувањето, како и позитивната емоција кон секој настан, кон секој лик, во секое место на дејствието, го прават искуството на гледачот вистинско уживање. Златната потковица на Астер фест му се доделува на филмот БАБИЧКИ НА РЕВОЛУЦИЈАТА на Петра Селишкар од Словенија.

Жирито смета дека Астер фест во своето трето издание докажа дека е фестивал со голема иднина, фестивал кој иако уште мошне млад, го покажува својот единствен профил, како по местото на одржување, така и по топлата, домаќинска атмосфера. Искрено се надеваме дека пошироката културна заедница на Македонија во иднина ќе го поддржува ова значајно собирање на синеастите од Балканот.

Им честитаме на покровителите, на спонзорите и на градот домаќин кои го имаат одбрано токму овој културен настан да го поддржат. Исто така му честитаме на целиот тим за успешниот фестивал и им се заблагодаруваме како на нив, така и на директорот Горан Тренчовски на одличната организација, топлото гостопримство и на пријатната работна атмосфера која сите уште повеќе не зближи. Посакуваме догодина Астер фест да има подеднакво добри филмови како и сега, повеќе гости, полно сончеви денови, доволно пари и спонзори, како и многу публика.

Ж и р и
Рада Шешиќ, Претседател (Филмски автор и селектор на повеќе фестивали, Холандија)
Ветон Нурколари, Член (Уметнички фотограф и директор на Докуфест - Призрен, Косово)
Зоран Стефановиќ, Член (Сценарист и претседател на Растко - Белград, Србија)

Струмица, 4 јуни 2007

Стари ѕвезди...

2007-09-22T07:14:00.000-07:00

СТАРИ ЅВЕЗДИ НА НОВО ПЛАТНО

Низ филмските фрагменти коишто по случаен избор наменски или носталгиски ги прегледуваме од приватниот архив, преовладува артифициелноста, но со вдахновен жар прелеан во насушна стварност, во вистина и во естетика. Таа преглетка, тоа фестивирање на подвижните слики наведува на преиспитување, потврдување на вредностите.

Што е стара звезда?! Дали тоа е ѕвезда којашто не потемнува, или пак тоа е остаток од ѕвездена прашина кој се преобратил во негатив за потоа пак да се мултиплицира во нешто што зрачи, емитира енергија, макар мало, минијатурно, подзаборавено, излитено?

Секој има свој идол во различно време. Кога сме биле мали, сме имале еден вид идоли, сега имаме друг вид. Припадноста кон идолите е еволутивен процес. Тука големо влијание вршат и масовните случувања, превирања, еуфории, пропаганди, револуции, новитети.

Не можеме да ги пренебрегнеме Чарли Чаплин, Хемфри Богарт, Мерлин Монро, Џон Вејн, Арнолд Шварценегер како актери, Алфред Хичкок, Франсоа Трифо, Ингмар Бергман, Џим Џармуш, Ларс Фон Трир како филммејкери, Џо Естерхази како сценарист, Енио Мориконе како композитор, Раул Кутар како директор на фотографија и многу други, како ѕвезди од едно платно чијшто трепер сите ние сме го почувствувале. За нив и за таквите постојат цели енциклопедии, датотеки, колекции. Тука можеме да бараме и уште по некоја ѕвезда и многу ѕвездички од одјавната шпица, како монтажери, тонски сниматели, костимографи сценографи и слично. Режијата ги обединува сите тие сегменти. Таа е небаре невидлива. Највидливи се актерите. Нивните лица. Насмевките, погледите, искрите кои се предизвикуваат при одреден конфликт помеѓу пар или група. Староста, древнината или патината, и кога избледуваат, ја задржуваат конструкцијата обременета со смисла, порака.

На англиски, знакот со кој се обележува звездичката, се вика астериск. Етимолошки, тоа има врска со астралното, небесното значење, што значи дека ако ја испитуваме, условно кажано, небесната димензија на филмските ѕвезди, тука има цел еден макросвет, едно космичко пространство кое навидум нема крај, ама сепак е конечно. Конечноста ја одредуваат биографиите на личностите. Тие што играат помножени со тие што ги играат. Тоа просто би го нарекле закон на филмската материја. Неа ја формира супстанцијата која е резултат на смислена игра пред камерата, тој волшебен реквизит, потомец на древните телескопи кои се користеле во нашите опсерватории, од кои трагите уште ги откриваме и им се восхитуваме со гордост.

Астеропеус, како автентична човечка личност, најпрвин тука некаде, во срцето на Пеонија, мегу соплемениците, како нивен лидер, а најпосле како јунак за кој нештедливо пишува Хомер, го посејува семето на космополитизмот и на некој начин можеби и прв со својот духовен багаж ги удира темелите на една населба врз почва која и до ден денес е мошне плодоносна, од повеќе страни. Впрочем, и најстарите антички локалитети (пред древните Македонци) во облик на населено место во тој крај се близу Астраион или ѕвездениот град, кој така се нарекува според следбениците на Астеропеус, Астраите.

Ако за миг ги оставиме легендите, митовите и фактите, повторно ќе се соочиме со ѕвездените мигови. Со филмска брзина ќе наидеме и на Тибериј и Струма, но заеднички именител секогаш е македонското небо. Небо со ѕвезди, небо на ѕвезди.

Минувајќи преку илјадници астероиди на тагата и радоста, пополека ќе стигнеме во добата на кинетичката магија, кога странските државјани со локална поддршка ја екранизираат епизодата за еден војвода познат како Ванчо Гевгелиски и неговата југоисточна дружина, каде за првпат во историјата на светот му се прикажува случка од Балканот, и тоа од ова тло, од ова ѕвездено поднебје.

Милиони и милиони километри филмска лента, било целулоидна, било магнетска, е употребена да се кодира, документира и овековечи немирот, дури и оној инспиративниот, креативниот, во овој дел од врутокот на европската мисла, кој во последно време го нарекуваат Западен Балкан. Да, токму овие територии се најстарите земјени полиња и подгории каде е проникната човековата идеја за асоцирање, за правење парче од сложувалката која и во најнови дни, за западниот свет е енигма еднаква на феномен.

Најсофистицираниот уметнички изум на човештвото, и покрај сите индустриски и медиумски конкуренции, покажа и докажа дека совршено може да и парира на категоријата време/простор. Таа хронотопска константа го одржува во опстанок овој визуелен вид со предзнак на нешто свето.

И најпосле, како старите ѕвезди егзистираат на новиот екран?! Секако, благодарение на научниот ум, на кибернетичките достигнувања кои ја придвижуваат цела планета, овозможувајќи дури директна комуникација помеѓу човечките битија и астралните објекти, кои понекогаш едноставно ги нарекуваме монитори.

Треба да веруваме во иднината на филмот и видеото, онака како што сме длабоко уверени во неговото трајно архивирање, во нашиот дом. Сигурно е дека филмската уметност допрва ќе иницира нови, позитивни импулси во свеста на модерниот човек. Како автори кои потекнуваат одовде, од древната матица на денешна Југоисточна Европа, треба да веруваме исконски и во објективот на публиката. Низ него, со продор на ѕвездена светлина, поминува снопот на нашето наследство. Како што ѕвездите на небото од памтивек пулсираат, и животот на екраните ќе го има во изобилство. Да и овозможиме на публиката да го види невидливото. Дури и тоа што е дел од микрокосмосот.

Да бидеме медијатори во една нова мисија.
Г.Т.

Find me on MySpace and be my friend!

O.s.n.s.

2007-09-21T14:04:00.000-07:00

HOME About Rules View Echo News*booklets*texts

Open Symposium

THE OLD STARS OF THE NEW SCREEN

One point everywhere
everything in one point!
Kiro Urdin

АСТЕРИ, ФЕСТИВАЛИ
BETWEEN TRAUMA AND DREAM
ФИЛМОВИ ЌЕ ПРАВАТ СИТЕ
FOCUS ON FILM INDUSTRY
КАКО ХОМЕР
MEMOIRS OF A VIDEOACTIVIST

МИТСКИ КОНТЕКСТ
ПОСЛОВИЧНО ПОШТЕЊЕ

ПОЧЕТОК НА ЕДНА УМЕТНОСТ
СТАРИ ЅВЕЗДИ НА НОВО ПЛАТНО
USKOM STAZOM KOJOM HODIS
ВЕРА КРУЗ
ВИСТИНА ИЛИ ФИЛМ
ЗА ФИЛМСКИОТ МЕДИУМ

Classic film values never die. They are undying; with all the potential they gained while being filmed. What do we mean by "film star"? A popular film actor, a cult film director, an everlasting film work. At one time we used to go to the cinema to have our fair share of laughter and sorrow, love and hate, peace and restlessness-through the expression of those eternal actor's faces, who in cooperation with the untiring film masters, did everything possible to excite us as viewers. In those days only the logic of the celluloid and the movie screen mattered. Those were the basic means through which mediation between one reality and the other, between the natural and the artificial, between the finite and the infinite were enabled. After over 100 years that magical form of communication, produced by a mobile beam of light, still exists. In a similar principle, but by combining the inventive experience of optics, electronics and computers, the TV screen was born, the video beam was born and finally, satellite communications and the Internet. The faces of the stars who instructed us to new things, from black and white became colourful. Even though new video media appeared, like various video tapes and discs, the immortality of the stars who wanted to tell us something, we bordered it in our memory as something immortal and timeless. Those "old stars" will never fade. Whatever happens on a historical or political level, they will broadcast organic rays unbroken by life's reality. Maybe the "new screen" will continue to change its form. The frame will vary, the format will evolve, the colour will pulsate, but the charge which is represented as a picture will survive, thanks to the screen. The aura of the human film plan creates an icon with autochthonous, almost cosmic values. The star dust has reincarnated into a new matter, owing to our essential need for imagination. The old stars on the new screen are a phenomenon of the 21st century. In spite of the technical and technological rise and falls, we, the inhabitants of the new millennium, this time in the role of preservers of the creative film mind, everyone from his/hers own corner; try to detect this thematic frame.
Through voice, through picture, but also through - writing...

Класичните филмски вредности никогаш не умираат. Тие се бесмртни, со сиот потенцијал кој го здобиле додека снимале. Што подразбираме под филмска ѕвезда? Популарен филмски актер, култен филмски режисер, трајно филмско дело. Некогаш одевме во кино да се наситуваме на смеата и тагата, љубовта и омразата, мирот и немирот - низ изразот на тие вечни актерски лица кои во соработка со неуморните филмски мајстори правеа се за да не возбудат како гледачи. Тогаш важеше единствено логиката на целулоидот и платното. Тоа беа основните средства преку кои се овозможува посредство помеѓу едната и другата стварност, помеѓу природноста и артифициелноста, помеѓу конечноста и бесконечноста. По повеќе од сто години, и понатаму егзистира тој магичен облик на комуникација, произведен од подвижниот сноп светлина. Врз сличниот принцип, но со комбинирање на пронаоѓачките искуства на оптиката, електрониката и компјутерите, се роди телевизискиот екран, се родија и видеобимовите и најпосле сателитските врски и интернетот. Лицата на ѕвездите кои ни порачуваа нови нешта, од црно бели станаа совршено колоритни. Иако се појавија нови носачи на слика, како најразличните видеоленти и дискови, бесмртноста на ѕвездите што сакале нешто да ни кажат, ја омеѓивме во нашата меморија, како нешто бесмртно и вонвременско. Тие "стари ѕвезди" никогаш не ќе згаснат. Што и да се случи, било на историската, било на политичката сцена, тие непрестано ќе емитираат зраци органско нераскинливи со животната реалност. "Новиот екран" можеби уште ке се видоизменува. Рамката ќе варира, форматот ќе еволуира, бојата ќе пулсира, но полнежот кој е претставен како слика - ќе опстои, благодарение на екранот. Аурата на филмскиот човеков план создава икона со автохтони, речиси космички вредности. Ѕвездениот прав се реинкарнирал во нова материја, со помош на нашата насушна потреба за имагинација. Старите ѕвезди на новиот екран се феномен на дваесет и првиот век. И покрај техничко-технолошките подеми и падови, ние, жителите на новиот милениум, овојпат во улога на сочувувачи на креативниот филмски ум, секој од свој агол, се обидуваме да ја детектираме оваа тематска рамка.
Преку глас, преку слика, но и преку - писмо...

HOME

Echo

2007-09-21T13:55:00.000-07:00

HOME About Rules View Echo News*booklets*texts

A. Vaѕilevska
LITTLE STARS FOR LARGE CONSTELLATIONS

Н. Бунтевска
ФЕСТИВАЛ НА АВТОРИТЕ НА НОВИОТ МИЛЕНИУМ

В. Галевски
ПОТКОВИЦИТЕ НОСАТ СРЕЌА
Како трета катета

Д. Трајкоски
ФИЛМОВИ ОД ЦЕЛ СВЕТ

С. Уневска
ФИЛМОВИ ОД 27 ДРЖАВИ
Третиот Астерфест ќе донесе педесетина филмови

Струмица доби филмски фестивал

Заврши вториот Астерфест

Астерфест во чест на седмата уметност

Ова е фестивал на осетлива геополитичка местоположба

Заврши третото издание на Астерфест

Доделени наградите на 3 Астерфест

Фестивал во подем

HOME

AsterAward

2007-09-21T13:48:00.000-07:00

GAPO, Branko
КРОКИ ЗА ПОРТРЕТ НА БРАНКО ГАПО

Да се фантазира значи да се истражува
Да се истражува значи да се создава
Да се создава значи да се постои...

Македонскиот филмски режисер Бранко Гапо му припаѓа на оној вид автори кои умеат да ги покренат благородните импулси на фантазијата и во нив да го вдахнат духот на надежта, на болката и ветувањата. Во поетиката на неговиот филмски опус, од ден во ден, го откриваме трепетот на вознемиреноста, трепетот на емоциите, избликот на инспирацијата, нешта кои не му дозволуваат на Гапо да вплови (како некои негови колеги) во мирните води на творечкиот конформизам и да им се приклони на конвенционалната и комерцијалната форма. Напротив - немирниот дух на Гапо мечтае, истражува, создава и со тоа му овозможува на авторот да ПОСТОИ.

Бранко Гапо е роден на 5 ноември 1931 година во Тетово. Со филм заночнал да се бави како аматер уште во училишните денови. Професионално се врзува за филмот во почетокот на 50-тите години кога дебитира со прилози во Филмските прегледи (1951 година) на Вардар филм. Две години подоцна, во 1953-та година, го реализира својот прв документарец Мугри во полињата. Во 1956-тата година Гапо ее појавува со документарецот Птиците доаѓаат, една нсклучително лирска репортажа. и со него го најавува својот извонреден сснзибилитет за нурнувањс во корените на лостоењето од кои ги излачува убавината, љубовта, болката, надежта, немирот...

Во документаристичкиот опус на Бранко Гапо, којшто патем да спомнам брои повеќе од 40 филмови, со својата снага на филмското кажување особено се издвојуваат, покрај веќе спомнатиот Птиците доаѓаат, и Граница (1962), Сонце на младоста (1961), Помеѓу две разделби (1961), Проштевања (1963), Градот на Вардар (1961), Последни номади (1964). Патем (1966), Лето Господово 67 (1967), По пат одам за пат прашам (1968), Амен Сиам бут Рома (1976). Козите... и друго по 10 години (1976), Лето Господово 77 (1978)...

Паралелно со реализацијата на документарни филмови Гапо асистира и на играни проекти кај режисерите Димитрие Османли, Франце Штиглиц и други, а од особено значење за неговиот подоцнежен ангажман во играниот филм е сскако соработката со светски познатите синеасти Абел Ганс н Вилијам Дитерле. Во периодот 1961 - 1964 година Бранко Гапо во повеќе наврати има студиски престои во Париз кадешто во Француската кинотека и во познатите париски студија ги дооформува своите знаења за филмската умстност. Во биографијата на овој наш режисер неодминлив е и следниов податок: работејќи практично со документарната филмска материја, Гапо, паралелно во 50-тите и 60-тите години се бави и со филмска критика, објавувајќи рецензии, коментари, осврти и анализи во дневниот печат и во специјализираните списанија за уметност (Разгледи, Современост, Културен живот и.т.н.).

Сето ова акумулирано искуство неминовно доведе и до нсзапирливиот порив на Гапо - играниот филм. Во рамките на македонската кинематографија Бранко Гапо го има најбогатиот филмски игран опус (6 играни филмови) при што недвојбено сс наметнува и сознанието за широката лспеза на темите и времињата сместени во неговите филмови. Денови на искушение (1965), Истрел (1972), Време без војна (1969), Најдолгиот пат (1976), Време, води (1980) и Македонска сага (1993) се наслови на филмовите кои на достоинствен начин, во тоа време, ја промовираа македонската кинематографија во земјите на речиси сите континенти во светот.

Немирниот и секогаш љубопитен дух на Бранко Гапо не се исцрпува и не се задоволува само со филмскиот медиум. Уште во 50-тите години Гапо објавува раскази во Млад борец и во Разгледи, во 1959 година е основач на првиот вонинституционален театар Естрада 59, режира повеќе театарски претстави од кои ја издвојувам Убавинита чекори сама (1975) според текст на сонремениот драмски писател Томе Арсовски. Во текот на својот творечки ангажман Гапо реализира и повеќе од 40 радио-драми. Во овој контекст ќе го апострофирам и неговиот авторски ангажман во Македонската телевизија каде, покрај поголем број музички и документарни емисии и повеќечасовни шоу програми, Гапо реализира и повеќе ТВ драми од кои ги издвојувам Бамји (според Димитар Солев), Некаде морам да те чекам (според Петре М. Андреевски), Делби (според Бранко Пендовски), Самотија (според Ордан Добревски) итн. Од останатите ТВ остварувања посебно треба да се издвојат, заради својот врвен квалитет, две дела: Лабин и Дојрана (колор телевизиски игран филм-балет според музиката на Трајко Прокопиев) и Ордан Петлевски (долгометражен телевизиски документарен филм за творештвото на сликарот Ордан Петлевски).

Фактографијата за творештвото на Бранко Гапо не ќе биде заокружена доколку не бидат забележани најзначајните признанија што ги освоилс филмските дела на овој наш автор. Значи работите стојат вака: продуцснтски награди за документарците Сонце на младоста и По пат одам за пат прашам на Фестивалот на југословенскиот документарен и кусометражен филм во Белград во 1960, односно 1968 година. Во 1962 година, на нстиот овој фестивал, филмот Граница е добитник на наградата за најдобра режија и најдобра камера. Играниот филм Време без војна ги вкнижува Сребрената медаља за режија (во Авелино, Италија, 1972 година), специјална награда за режија на фестивалот на југословенскиот игран филм во Пула (1969 година), награда за млад актер на фестивалот во Ниш (1969 година), како и републичките награди 11 Октомври за најдобра камера и 13 Ноември за најдобра режија. Филмот Истрел, меѓу другото, е закитен со Златна Арена за најдобра камера на фестивалот во Пула, како и со Голема Повелба за машка улога на фестивалот во Ниш, Голема сребрена арена за филм, Сребрена арена за камера, награда за најуспешен актер-дебитант на фестивалот во Пула, Голема повелба за машка улога и специјална награда за машка улога на фестивалот во Ниш, награда за најдобра камера на ФЕСТ 77, 11-то октомвриска награда за најдобра камера, сесамо дел од наградите со коишто се закити играниот филм Најдолгиот пат. Во 1997 година Бранко Гапо ја доби највисоката државна награда 11 Октомври за животно дело.

Филмскиот опус на Бранко Гапо ни открива расен автор нурнат во нстражувања на предизвиците на времето и просторот.

Бранко Гапо ја иницира, во рамките на македонската документаристичка продукција. тенденцијата на критичкиот реализам, при што прави исклучителни напори животниот документ да го ослободи од притисоците на идеологизацијата. Неговиот документаристички опус, уште од Птиците доаѓаат и Граница, го потврдуваат неговиот темперамент за критичко-лирска опсервација. И како што созреваше неговиот талент, Бранко Гапо се појасно ќе го потврдува стремежот на набљудувач кон идентификација на парадоксите во фактичките, објективни состојби. Тој провокативен стремеж кон објективноста Гапо нема да го напушти ниту во подоцнежните години кога негова главна преокупација ќе стане играниот фплм. Во секој случај, документарците како Последните номади, реалистичка слика за егзотичноста на животот на сточарските племиња Каракачани, потоа Лето господово 67, своевидна хроника за архаичните всрувања во исцелителската моќ на манастирските реликвии, па Граница, тој невиден филмичен крик за трагичните делби на луѓето или пак свосвидната репортажа за помалку егзотичните аспекти од животот на современите роми во Амен Сиам бут Рома, ја потврдуваат присутноста на еден расен документарист кај кого љубопитството спрема феномените на кои наидува е бескрајно, ја потврдуваат присутноста на еден неподмитлив сведок на сеприсутните социјални противречности и парадокси, ја потврдуваат присутноста на еден восхитен истражувач на атрактивни содржини кои ги чуваат вредностите на егзотиката и фолклорот, но и грижлив стилист кој сака да ги помири судирот на овие снажно спротивставени усилби во некаква помалку препознатлива и помалку експлоатирана метафоричка конструкција. Впрочем, овој стремеж на амбивалентно чувствување на социјалната средина и светот воопшто, го препознаваме и како естетички контраст кој се повторува и при нзборот на содржините за играните филмови на Бранко Гапо, како во драматизацијата и структуирањето на граѓата, така и при типолошката селекција и конституција на неговите драмски херои.

Филмот Денови на искушение, филмска адаптација на драмското дело Црнила на Коле Чашуле, е првата работа на Бранко Гапо врз играна материја. Неговиот режисерски концепт тука во прв ред оди на едно прошнрување на тематската основа со цел материјата да се здобие со повеќе елементи што би послужиле за една поверодостојна реконструкција на времето и милјето на трагичните настани сврзани за убистпото на Ѓорче Петров. Филмот, пак, Време без војна доаѓа како логичен след на авторските интерссирања иа Гапо, на неговата долгогодишна творечка обземеност со фактите на животот и времето, во кои овој расен документарист секогаш се обидуваше да ја симне обвитката на актуслната појавност. Несомнено е дека во овие негови авторски стремежи, сценариото на Симон Дракул дава сден оптимален креативен простор. Така, Време без војна е всушност филм целиот сиртен навнатре, во себе и во своитс ликови. Со еден збор, тоа е прв интимистички филм во македонската играна продукција, целосно поставен во современите медиумски рамки. Во таа смисла, низ целиот филм доминира атмосфера во која режијата успева да воспостави определено расположение за тоа дека прикажаните фрагменти од животот на ликовите се судбински мигови на нивното траење. Својот нареден игран филм Истрел Бранко Гапо го работи според мотивите на романот Под усвитеност на Димитар Солев. Режисерскиот пристап кон материјата која обработува автентичен настан од времето на бугарската окупација, претставува обид да се изнајде најповолен метод за нејзиио приспособување, не кон тогаш важечките визуелни канони, туку кон сопствениот творечки темперамент. Со појавата на четвртиот игран филм на Гапо Најдолгиот пат жанровската врзаност и тематската блискост на македонскиот игран филм со историјата не се веќе само воопштени стилски одредници. Се чини дека ова дело ги остава зад себе сите оние почетни жанровски обиди и стилски експерименти во нашето филмско производство кои не резултираа со очекуваните доблести. Овој филм е работен со оригинална постапка и има оригинална структура. Во него, на крајно непосреден начин, без трошка декларативност во себе и низ наполно автентичен филмски израз, се остварува жива слика на една човекова состојба во која се согледуваат националните особини и менталитет на еден народ и општествено-историските околности на едно време. Во поширока смисла, светот на овој филм прераснува во симболичка слика на човечката судбина и општествените улови кои на разновидни начини опстојуваат во нашево време. И наредните два филма на Гапо Време, води и Македонска сага се нурнуваат во истражувањата на корените - на опстојот, на љубовта, на омразата, на припаѓањето... теми што избликнуваат од секогаш љубопитниот дух на Бранко Гапо.

Македонската кинематографија има среќа што пригрли во себе автор кој континуирано, без остаток, се однесува знаејќи дека да се фантазира значи да се истражува да се истражува значи да се создава да се создава значи да се ПОСТОИ!

Илинденка Петрушева

VICSEK, Karoly

(Karolj Viček)

Filmski i tv-reditelj i scenarista (Novi Sad, 21. VIII. 1941.). Isprva saradnik informativnog programa (na mađarskom jeziku) Televizije Beograd. Za preduzeće Neoplanta film iz Novog Sada realizovao je oko 15 dokumentarnih i 3 igrana filma, kojima je najčešće i koscenarist. Tematski okrenut savremenim, aktuelnim problemima vojvođanske sredine, najzapaženije se bavi sudbinama jednostavnih, »običnih» ljudi, posebno na selu, koji se ne snalaze u burnim društvenim i ekonomskim promenama. Od njegovih dokumentarnih filmova izdvajaju se: Test (1976), Idvor, Pupin (1976) i Pobedićemo (1979), svi nagrađivani na festivalu u Beogradu, te Pinki (1978), Balada obešenih (1981) i Povratnik (1984). U igranom prvencu Parlog (1974, Bronzana Arena za režiju u Puli), na mađarskom jeziku, po scenariju F. Deaka, bavi se problematikom sela koje napuštaju mladi. U Trofeju (1979, Velika Zlatna Arena u Puli), u kom je i koscenarist s Deakom, pitanjima političkog morala kroz priču o starom borcu imenovanom za predsednika komisije za preispitivanje porekla imovine (S. Aranđelović), a u Zalasku sunca (1982, gde je koscenarist sa E. Ras, odnosom bogatog gastarbajtera-povratnika i provincijske sredine u koju se vratio. Za Televiziju Novi Sad režirao je brojne emisije iz kulture i obrazovanja, kao i nekoliko tv-drama (za Crni globus je i nagrađivan).

Filmski leksikon, Zagreb

Gimnaziju je završio u Novom Sadu, filozofiju studirao u Beogradu.Pisao je filmsku kritiku i eseje.Snimao za Neoplanta film, Novi Sad, TV Beograd, Mađarsku televiziju i Digitel, Novi Sad.
Pozorišne predstave režirao u Subotici, Somboru i u Novom Sadu.Od 1998 godine do 2003 godine bio je direktor Novosadskog pozorišta (UJVIDEKI SZINHAZ).
Živi i radi u Novom Sadu kao slobodan filmski radnik.
U kontekstu vojvođanskog pa i YU filma Karolj Viček predstavlja krajnje specifičnu i autentičnu pojavu.Iako zanimljiv kao pozorišni i plodan kao televizijski reditelj, on je po osnovnoj vokaciji fanatik filmske slike i osećanja koje ona može da prenese.U protekloj sezoni nije u toj sferi, doduše, bio u prvom planu, ali su dečiji igrani projekti koje je radio za mali ekran imali i dalje zavidnog odjeka.
Vičekov film "Parlog" (prema scenariju Ferenca Deaka), upoznao je i domaću i stranu publiku te '74. godine sa jednim novim senzibilitetom "ljudi ravnice", a istovremeno i inagurisao specifičnu realističku dimenziju, otuđenost i izgubljenost generacije podeljene između dvaju svetova, sela, grada...Film "Trofej", pobednik Pulskog festivala '79, predstavljao je zanimljiv pokušaj da se fenomen bogaćenja sagleda sa stanovišta etike čiji su izvori ležali i u aktuelnim društvenim tendencijama, ali i u odjecima "šezdesetomaške" utopije.
U Vičekovom izrazu, često u domenu priče o klasičnom, a u pogledu slikovnosti, radikalnom i žestokom, preovlađuju duševne bure čiji su nosioci prividno spori panonski salašari i nadničari, često ljudi s margine ili porodične "crne ovce".Takve likove i teme je ovaj stvaralac uspešno nalazio i u delima Aleksandra Tišme (TV drama "Stan") ili Mirka Kovača ("Otac i samoća").Najzad, Vičekov dokumentarac "Krst sa zvezdom" ('72) svojevremeno zabranjen, još čeka prezentaciju.

Svetislav Jovanov

1974 Parlog, igrani film, Velika Bronzana Arena za režiju
1977 Crni globus, tv film, pobednik tv festivala u Portorožu
1979 Trofej, igrani film, Velika Zlatna Arena za film u celini
1982 Zalazak sunca, igrani film
1982 Zelenokosa devojka, tv adaptacija pozorišne predstave, učesnik na festivalu MES, Sarajevo
1983 Holivud na Dunavu, tv film
1984 Vreme rasnih pasa, tv film
1985 Bacač noževa, tv film
1986 Otac ili samoća, tv film
1987 Na sušnoj zemlji, tv film, predstavnik Jugoslavije na festivalu drame u Pragu.
1988 Stan, tv film, predstavnik Jugoslavije na festivalu drame u Sieni / Italija
1988 Tražimo jedan bolji brod, tv film, nagrada na tv festivalu Koseg / Mađarska / produkcija: TV Mađarska - TV Novi Sad
1990 Mačka na pročelju, tv film, produkcija: TV Mađarska- TV Novi Sad
1993 Najviše na svetu celom, tv serija, film, Srebrna Arena za film u celini, Novi Sad.
2002 Gušenje, igrani film, proizvodnja: Budapest, Film studio- Subotica film
2003 Da nije ljubavi, ne bi svita bilo, igrani film i TV serija, proizvodnja DIGITEL- Novi Sad

Кодекс

2007-09-21T13:29:00.000-07:00

Кодекс

на
филмскиот фестивал
АСТЕРФЕСТ

1.
Фестивалот на филмски автори Астер фест е активност што ја организира Тивериополска Филмска Алијанса - Институт за краток и документарен филм. Манифестацијата е иницирана, основана и промовирана од режисерот Горан Тренчовски и поддржана од група домашни и странски интелектуалци и филмски работници.
Досегашни помагатели биле Собранието на Струмица и Министерство за култура. Во претстојната фаза, фестивалскиот концепт ќе функционира во соработка со НУ Завод и Музеј Струмица, Кинотека на Македонија и други јавни, приватни и индивидуални субјекти од Македонија.
Во зависност од партиципацијата во реализацијата, добредојдени се и други партнерства со поединци и институции, како и со субјекти и фестивали од странство.
Фестивалот се одржува секоја година во Струмица, со скратена репризна програма во Скопје и други места претежно во Источна и Југоисточна Македонија, во пограничните реони, но и со промотивна презентација во странство.

2.
Фестивалот Астер фест има основна преокупација да го популаризира и афирмира професионалното филмско творештвото на авторите по потекло од Југоисточна Европа и да врши приближување на филмските вредности кон публиката, како и приближување на струмичките реткости кон фестивалските гости. По завршувањето на Фестивалот секој автор (потписник, т.е. режисер) на филмот добива Благодарница за учество.

3.
Кодексот е исклучиво од интерен карактер и се однесува само на членовите на ТФА Институтот, пријавени или поканети волонтерски да соработуваат врз база на понудениот концепт. Членовите-соработници делуваат на неодредено време, според потребите кои ги наметнува фестивалската проблематика. Тие имаат право да даваат предлози, сугестии, идеи за збогатување на програмата, за полесна и поефикасна реализација, но и да помагаат во самата реализација.

4.
Покрај јадрото на членството од мрежата на ТФА Институтот, по потреба волонтираат и програмски советници во одбран состав (советодавен одбор) кој може да се менува и дополнува, а според потребите и можностите и: координатор на програма, лице оговорно за техничките перформански, амбиентален супервизор и менаџер на реализација, чиишто севкупни задачи и обврски се во склад со насоките на концепцијата на уметничкиот директор.
Програмата може да ја претставуваат куратори.
Останатите (по потреба) членови на фестивалот се креативни, медиумски и технички соработници, лица за пласман и маркетинг, пријатели на Астер фест, надворешни соработници, стручни консултанти, реализаторски тим, лица во улога на тотал дизајнери, уредници на билтен или други гласила, изработувачи на интернет и рекламни изданија, како и лица со функциите: односи со јавноста, конференсие, покровители, спонзори, донатори и друго.

5.
Основните пропозиции за учество на Фестивалот АстерФест се следни:
-Авторот да потекнува од: Албанија, Босна и Херцеговина, Бугарија, Грција, Кипар, Македонија, Молдавија, Романија, Словенија, Србија, Црна Гора, Турција, Унгарија, Хрватска и Косово;
-Земјата на продукција или копродукција може да биде која било земја од светот;
-Од домашната продукција може да бидат одбрани еден до два филма, во што пресуден е квалитетот и издржаноста на авторскиот концепт;
-Во некомпетитивните програми, може да партиципираат и други држави;
-Во официјалната компетитивна програма да бидат селектирани претежно кратки и документарни филмови произведени во последните две години, а во посебни исклучоци и во првите три месеци од рецентната година на одржување;
-Оригиналниот носач боже да биде секаков, а форматот за проекција да биде аналоген или дигитален видео носач, но во посебни случаи и запис на друга техника;
-Правилата за конкурирање, т.е. пропозициските одредби ќе бидат детално изложени во посебен текст, ставен на веб сајт и електронски дистрибуиран.

6.
Програмата се моделира по пат на ентри-форм, со директна понуда од авторите или продуцентите или со специјална покана од советодавниот одбор. На апликантите може да им следува и котизација за пријавениот филм, ако така одлучи организаторот. Грубата селекција по држави ја обавува уметничкиот директор. Финалната селекција ја одобруваат програмските советници по информативното гледање или консултирање за понудените дела.
Формуларот за пријавување ќе биде достапен на веб сајтот и електронски дистрибуиран.

7.
Натпреварувачката програмска категорија (Астердокс) се однесува на документарната продукција. Покрај натпреварувачката, може да има и паралелна програма во која се прикажуваат класични и понови филмови од странската и домашната продукција, без оглед на жанрот, траењето и технологијата на изработка. Таквите програми се: Една жена-еден филм (документарни остварувања на женски автори), Мувиленд (циклус на филмови од една национална кинематографија, која секоја година би била различна), Балканска фикција (играни филмови од регионот) и Мери-Дионс (документарни автори од други меридијани), Посвети и други програмски категории. Деновите на одржување на Фестивалот се најмалку три, а најмногу пет, кон крајот на мај. Делата ќе бидат прикажани на отворен или на затворен простор.

8.
За натпреварувачката програма се доделува една главна награда Златна потковица за најдобриот филмски автор, како и Сребрена и Бронзена Потковица. Исто така, се доделува и Специјално признание Стар Златен Проектор. По избор на критиката се доделува Признание за најуспешно филмско дело. Во согласност со квалитетот на програмата, може да се востановат и други награди.

9.
За наградите одлучува жири од 3 членови составено од компетентни имиња, при што е пожелно двајца да бидат странски државјани. Одлуката треба да биде поткрепена со писмено образложение, верифицирана едногласно или со мнозинство гласови, а потпишана од претседателот на жирито.

10.
Исто така, советодавниот одбор одлучува за доделување на Наградата Астер на личност-режисер за посебни достигнувања од областа на филмот во меѓународни рамки.

11.
Во оф-термините, придружните форми на манифестирање може да бидат и средби со авторите, промоции на филмска литература, поставка на изложби, мултимедијални форми, посета на историско-музејски и археолошки знаменитисти на Струмица и околината, одржување на воркшопови, симпозиуми, трибини, тренинзи, филмски портрети на доајени и автори, соработка со медиумите, новитети, подготовка и презентација на печатени и електронски изданија и слично.

12.
Овој документ е неформален и има своја употребна намена само во кругот на членовите на ТФА Институтот и лицата заинтересирани за соработка со него или со Астер фест. Со еволуирањето на фестивалската физиономија, постепено ќе се пречистуваат и неговите начела. Основна цел кон која треба да тежи овој кодекс е взаемно почитување на поканетите соработници, морална и логистичка поддршка на носителите на концептот, добронамерни средби и разговори поврзани со проектот - се што треба да резултира во поуспешено и поквалитено фестивалско издание.

13.
Од август 2007 година, фестивалот Астер фест - Интернационален фестивал на авторите од Југоисточна Европа функционира како дел од Тивериополската Филмска Алијанса, која воедно и ќе го организира. Како комплементарен субјект ќе продолжи да се развива и филмската продукција Астер фест.

14.
Овој кодекс е своевиден правилник за организирање на Астер фест. Неговото имплементирање е во склад со Програмата за дејствување и Статутот на ТФА Институтот. Составни и дополнителни делови на овој кодекс може да бидат и други документи или акти кои ќи донесе организаторот.

15.
Содржината на кодексот не смее неовластено да се копира, преобјавува и злоупотребува. Интегралното или фрагментарното содржинско користење може да има само афирмативна цел.

News

2007-09-21T13:10:00.000-07:00

HOME About Rules View Echo News*booklets*texts

AsterFest
is initiator of signing Memorandum for
program exchanging and projects cooperation,
managed by
TIBERIOPIOLIAN FILM ALLIANCE
ТИВЕРИОПОЛСКА ФИЛМСКА АЛИЈАНСА

(BalkanPlus film festival&co-production alliance
for 15 international subjects
founded in new millennia).

Curators’ explication of program categories.

Promoting filmworks by Macedonian authors from Diaspora.

Portrait of AsterAward Winner.
Visiting to the monuments of Strumica area and Macedonian cross-border cultural&historical heritage.
Communication with filmfriends of AsterFest from other continents.
Tiberiopolian Film Evenings - every last Friday.
Bulletin.
Other events and activities.

HOME

View

2007-09-21T12:59:00.000-07:00

HOME About Rules View Echo News*booklets*texts

Laureates of the ASTERFEST
for AsterDocs programme - creative documentaries by authors from SEE

2 0 0 6

BRONZE HORSESHOE – NEW ELDORADO by Tibor Kocsis
P: Flora Film International
(Hungary)

SILVER HORSESHOE – SEVDAH - THE BRIDGE THAT SURVIVED by Mira Erdevicki
P: Arcimboldo&BBC
(Bosnia and Herzegovina/United Kingdom)

GOLDEN HORSESHOE – SHUFFLE - POLITICS, BULLSHIT AND ROCK’N’ROLL by Ylber Mehmedaliu & Edon Rizvanolli
Deebeeduss&1244
(Kosovo)

SPECIAL PRIZE: gOLDen projector – COLORS IN TIME by Stefan Saskov
P: Delta Polzer
(Macedonia)

ASTERAWARD for high achievements in auteur film –
Branko Gapo (1931, Macedonia)

2 0 0 7 Jury Decision

BRONZE HORSESHOE – WITH EXTREME CRUELTY by Rossen Elezov
P: B Plus
(Bulgaria)

SILVER HORSESHOE – SUGARTOWN: THE BRIDEGROOMS by Kimon Tsakiris
P: Anemon&Bi-optic&Arte/ZDF
(Greece/Germany)

GOLDEN HORSESHOE – THE GRANDMOTHERS OF REVOLUTION by Petra Seliskar
P: Petra Pan
(Slovenia/Cuba/Macedonia/Netherlands)

SPECIAL PRIZE: gOLDen projector – A GIRL AND HER ACCORDION by Biljana Garvanlieva
P: Gebrueder Beetz
(Germany)

CRITICS Movieland AWARD – ABANDONED EDEN by Eno Milkani
P: B&G FilmPro
(Albania)

ASTERAWARD for high achievements in auteur film –
Karoly Vicsek (1941, Vojvodina; Serbia)

Guests
Igor Aleksov, Vladimir Andreev, Ivo Antov, Burbuqe Berisha, Sonja Blagojevic, Vladimir Blazevski, Marticka Bozilova, H.E. Sava Ceklic, Boris Damovski, Aleksandar Davic, Suzana Dinevski, Mladen Djukic, Marija Dzidzeva, Georgi Dulgjerov, Rosen Elezov, Brand Ferro, Vlatko Galevski, Branko Gapo, Biljana Garvanlieva, Ilir Harxhi, Djordje Kacanski, Milos II Kodzoman, Blagoja Kunovski, Erdoan Maksut, Jana Maneva, Ylber Mehmedaliu, Armin Meinel, Eno Milkani, Ivan Mitevski, Esat Musliu, H.B. Naum, Veton Nurkolari, Andrej Paunov, Meto Petrovski, Ilindenka Petruseva, Sabina Riedel, Edon Rizvanolli, Stefan Saskov, Mahir Sehu, Petra Seliskar, Rada Sesic, Aljosa Simjanovski, Aleksandar Stankovski, Zoran Stefanovic, Goran Trajkovski, Nake Tufekciev, Karoly Vicsek, Manuel Zimmer, Siflis Zoltan

References
• First international festival of drama arts in Strumica and eastern Macedonia (promoted at 28.IV.2005)
• 40 states participated
• Focus on Hungary (I), Moldova (II), Albania (III ed.)
• Ca 5000 public visitors (2005-2007)
• Other projects: Symposium; theatre Dry tree of Babylon; Promotion of books, Photo shows, Portraits, SEE Docs Meetings; animator in distribution for Bal-can-can, Alexander, Passion; TV fiction production of Martin from the stairs
• Presentation in Wiesbaden, Skopje, Stip, Bogdanci, Kavadarci, Bansko

"AsterFest" and its logo are registered trademarks of Aster fest in Macedonia,
and in other countries or territories.
"Int’l Festival of SEE Film Authors" is projected activity of TFA in MKD and abroad.
All other TFA and Aster fest film products are marks of their respective legal holders.

HOME

Rules

2007-09-20T15:15:00.000-07:00

HOME About Rules View Echo News*booklets*texts

4th annual ASTERFEST organized by TFA
International Festival of
SouthEasternEuropean Film Authors
Strumica 27-31 May 2008
Macedonia

Lycomedes bestowed a lance that Apisaon struck
So sore that straight he strode the dusty center,
And did stick in that congealed blood that forms
The liver. Second man he was to all that stood
In names for arms amongst the troop that from Paeonia
Came, ASTERopaeus being the first...
H o m e r

REGULATIONS

INTERNATIONAL OFFICIAL PROGRAMME
REGULATION REQUIREMENTS
This festival of new millennium is aimed at promoting and presenting cultural knowledge and trends recorded through contemporary film & video technologies made by professional authors from Southeastern Europe and outside. Screenings will be held on places of the City of Strumica, ancient capital of Macedonia. The festival has a tendencies to exchange an audiovisual ideas and messages between World/panEuropean/Macedonian filmmakers and festival public. The deadline for submitting films to selection is 15th January 2008. Beside the filled entry form, we need preview prints (DVD), one copy of the complete dialogue and synopsis texts (both in English), one or two photo-s and other materials about film and
author(s).
SELECTION
In selecting films, organizers will concentrate equally on both artistic merit and actually expressing content. The Organizer will accept to the selection applications for films on DVD technique, and in the PAL systems. The condition for a film's admission to selection will be the presentation of an accurately completed film entry form, and the documentation listed in entry form. Entry forms and their enclosures, as also the videocassettes or discs with the submitted films would be sent to the address from entry form. We shall confirm when receiving it. In the event of any applicant's failure to meet the deadline, or of inaccuracies in any application form, the Organizer will be free of all obligations whatsoever to enter such a film for the selection. Applicants should submit a videocassette for selection at their own cost. DVD-s shall be returned only to senders who pay a charge for return post. Works praising racism or pornography are not accepted.
THE COMPETITION (DOCUMENTARY)
ASTERDOCS PROGRAMME
Documentary films with not limited projection time may be submitted for this selection. Films made after 1st January 2006, may participate in the Competition without consideration if the film has participated at other international competition or festivals. Author (director) must be born in Albania, Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Croatia, Cyprus, Greece, Hungary, Romania, Slovenia, Macedonia, Moldavia, Montenegro, Turkey, Serbia and Kosovo or citizen of some of them. The Artistic Director and the Selection Committee will decide as to the admission of any film to the Competition projections. Applicants will be given notice of their film's admission or rejection by e-mail or by post by 30 days before the Festival start. The following screening formats are accepted to the competition: BETA SP cassettes, miniDV cassettes, DVD-s, or in exceptional cases 35mm (for short movies). We prefer high quality DVD copy. The applicants whose films have been selected to the competition should immediately send their films to the Festival address but not later than by 31st January 2008. English sub-titles are recommended on the copies for preview.
SPECIAL PROGRAMMES
BALKANS FICTION
The best new fiction features and shorts by authors from Balkans Plus region.
Parallel: programme for domestic (here living) authors or authors who are born in Macedonia but they are living in World.
MOVIELAND
Every year, various countries are showing their national film heritage by professional filmmakers. This year, we will collect shorts&docues from one country.
HOMAGES
Films dedicated to authors or themes.
AsterClassics
Promoting masterpieces of movies in public domain, made by European authors or inspired by Europe or being of capital importance for SEE culture and pop-culture.
Other programmes: ONE WOMAN-ONE FILM, MERRY-DIONS, KIDS, SURPRISES.
For these categories there are no limited length, but we prefer short and middle-length duration.
The list of films accepted to the competition run and to the special programs will be also published on the Festival web-site and on the other propaganda materials.
DISPATCH AND RETURN OF FILM TAPES & DVD-s
Costs of transportation for videocassettes submitted for selection as well as for the competition copies and all transportation costs whatsoever, shall be borne by the applicant. Applicants will be liable for all customs clearance costs outside Macedonian customs territory and shall be bound to abide by customs rules. All screening prints (tapes) will be returned at the Organizer’s cost within 2 weeks of the closing date of the Festival. Notice should be given to the Festival organizers about change of return address but not later than one week before the Festival start.
PRIZES FOR ASTERDOCS AND OTHER PRIZES
The International Festival Jury will award the Grand Prix – GOLDEN Horseshoe, SILVER and BRONZE Horseshoe for an Author from Southeastern Europe and one Special Prize gOLDen Projector.
The critics jury will award as the Merit Mention for an Author in category Movieland.
The Festival board awards ASTER Honorary Award, for continual achievement in European filmmaking and in the field of author’s film art.
There are some Gratitudes and Recommendations, Publics choice etc.
PROJECTIONS
Films in the Competition may be additionally shown no more than two times during the Festival activities. Any other screenings require special permission of the producer or author. For the purposes of promotion, the Organizer may give television stations and internet database access to any special promotion films made by any film's producer or author, on the conditions defined in the Film Entry Form or in annex.
FINAL REMARKS
The submission of a film for participation in the AsterFest will be taken to mean acceptance of the conditions of these rules.
Decision in all matters not covered by this Regulations shall be taken by the Organizers represented by the official Festival Artistic Direction but in accordance with additional AsterFest rules.

DEADLINE: 15th January 2008

asterfest@gmail.com

fill
ENTRYFORM
and send it

Faster than Aster!

GOOD LUCK FILMMAKER

Happy art thou, as if every day thou hadst picked up a horse-shoe.

HOME

TFA

2007-09-20T14:01:00.000-07:00

TFA
TIBERIOPOLIAN FILM ALLIANCE
Institute for Shorts & Docs

Tiberiopolian Film Alliance was introduced at the AsterFest in Strumica as an initiative, namely as a broadened Balkans and SEE Association for festival programme exchanging and film co-productions between 15 subjects (from Macedonia, Albania, Cyprus, Turkey, Bulgaria, Greece, Serbia, Montenegro, Croatia, Bosnia and Herzegovina, Slovenia, Moldova, Romania, Hungary and Kosovo) founded in new millennia. Actually, Tiberiopolian Film Alliance – Institute for Shorts & Docs (TFA) was founded in August 2007 in Strumica (former Tiberiopol). TFA is a non-profit Association, which represents a special kind of Film Institute, with a profiled discourse for research in the field of short and documentary films, as deficient forms of artistic expression in the state and regional international film belt. TFA is opened for collaboration with different countries and authors.

Тивериополска Филмска Алијанса како иницијатива беше пласирана на АстерФест во Струмица, и тоа како проширена Балканска и ЈИЕ Асоцијација за фестивалска програмска размена и филмски ко-продукции помеѓу 15 субјекти (од Македонија, Албанија, Бугарија, Кипар, Турција, Грција, Србија, Црна Гора, Хрватска, Босна и Херцеговина, Словенија, Молдавија, Романија, Унгарија и Косово) основани во новиот милениум. Конкретно, основањето на Тивериополската Филмска Алијанса - Институт за краток и документарен филм (ТФА) датира од август 2007 во Струмица (некогашен Тивериопол). ТФА е непрофитабилно Здружение, што претставува своевиден Институт за филм, со профилиран дискурс за истражување во полето на краткиот и документарен филм, како дефицитарни форми на уметничко изразување во државниот и регионалниот интернационален филмски појас. ТФА е отворена за соработка и со други земји и автори.

Address

AsterFest
P.O. Box 10
2400 Strumica
Macedonia

Jury Decision

2007-09-20T13:43:00.000-07:00

DECISION of the JURY Mak

[Rada Sheshic, president (film author and selector of many festivals, Netherlands)
Veton Nurkolari , member (artistic photographer and director of Docufest-Prizren, Kosovo)
Zoran Stefanovic, member (screenwriter and president of Rastko-Belgrade, Serbia)]

It was a special pleasure to view films in this unique and inspirational ambience and we believe that AsterFest should continue to nurture the singularity of the harmony in Balkan documentaristics and the singularity of this magical, spiritualized space.
Even though there were only nine films in the competition, the jury's work wasn't negligible at all, because all the films were worthy of attention, interesting and different in theme as well as in the author's approach. They stimulated the jury to an intensive and very intriguing discussion. With this we wish to commend Goran Trenchovski's choice and to thank AsterFest for giving us the opportunity to enjoy quality and creative documentary films.
Through discussions on every offered film, the jury brought forth all it's decisions unanimously.
The "Antique Golden Projector" award for a film up to 30 minutes goes to "The Girl and her Harmonica" by Biljana Garvanlieva from Germany. This film deals with the everyday phenomenon of all societies in transition: the position and hope of the future youth in an impoverished environment. From this general theme, the author and her crew had succeeded in creating an essential anthropological study of modern Macedonian society in a precise and worthy way.
The jury awards AsterFest's "Bronze Horseshoe" to the author who in a creative way portrays an exceptional persona whose life reflects a whole political and culturologic epoch. With unique creator's poetics, the author balances the heroine's story, the reorganization of her memories and the interpretations of events with the factography of a period which achieves true interoperation only today. With an exceptional cineastic approach the author guides us through the story without a trace of pathos, establishing an emotion which gives the heroine special dignity. The film we are talking about is "In a Particularly Harsh Way” by Rosen Elezov from Bulgaria.
The "Silver Horseshoe" went to the film "Sugartown" by Kimon Tsakiris from Greece, who showed us an impressive story about the encounter of the male and female sex on a judgement plan, but also about the attempt two societies and two civilizations make to understand each other. Tsakiris with his crew in a brilliantly craftsman way succeeded in creating something rare: he created an all night comical melodrama from a completely documentary structure.
AsterFest's main award, the "Golden Horseshoe" was handed to the author who as the most successful juggler had succeeded in balancing the factography of a certain period, the private family saga with lucid introspection. The jury especially emphasizes the creative use of archives in the film and estimates that exceptional success is achieved in the contextuation of that material, where behind each sequence that leads us into the past, we return to the present through the narrator's witty contemplation, and in the next sequence we are successfully returned to the dramatic tension of the film, which is structured lake the best feature material. The subtlety of the film expression, the easiness and whit of the storytelling as well as the positive emotion towards each event, each character, in each place where the action takes place make the viewer's experience truly enjoyable. AsterFest's "Golden Horseshoe" is handed out to the film "Grandmothers of Revolution" by Petra Selishkar from Slovenia.
The jury regards that, with it's third edition, AsterFest has proven that it is a festival with a great future, a festival which, although relatively young, is showing its unique profile, by the place where it is held and by the warm atmosphere of its hosts. We sincerely hope that in future Macedonia's wider cultural community will support this important gathering of Balkan filmmakers.
We congratulate the patrons, sponsors and the town host who have chosen to support just this cultural event. We also congratulate the whole crew for a successful festival and we thank them as well as the director Goran Trenchovski for the excellent organization, the warm hospitality and the pleasant working atmosphere, which brought us together even more. Next year we wish AsterFest to have good films like it did this year, more quests, many sunny days, enough money and sponsors, as well as a larger audience.

Ishte kënaqësi e veçantë për ne të shihen filmat në këtë ambient unikat dhe frymëzues dhe mendojmë se Aster fest duhet të vazhdoj të kujdeset për këtë veçanti të harmonisë të dokumentaristikës në Ballkan dhe veçantinë e kësaj hapësire magjike dhe spirituale.
Edhe pse në programin konkurrues kishte vetëm 9 filma, puna e jurisë aspak nuk ishte e vogël sepse të gjithë filmat e merituan vëmendjen, ishin interesantë dhe të ndryshëm si nga tema, ashtu dhe nga qasja autoriale, kështu që zgjuan tek juria diskutim intensiv dhe shumë intrigues. Me atë duam ta lavdërojmë zgjedhjen e Goran Trençovski dhe ta falënderojmë Aster fest për mundësinë për tu kënaqur me dokumentar cilësor dhe kreativ.
Nëpërmjet bisedës për secilin prej filmave të ofruar, juria të gjitha vendimit i solli njëzëri.
Çmimi Projektori i vjetër i artë për filmin më të mirë deri në 30 minuta i jepet filmit VOGËLUSHJA DHE HARMONIKA E SAJ i autores Biljana Garvanlieva nga Gjermania. Kjo vepër shqyrton një nga fenomenet e përditshme të të gjithë shoqërive në tranzicion: pozita dhe shpresa e rinisë të talentuar në mjedisin e varfëruar. Në mënyrë precize dhe dinjitoze autorja me ekipin e saj ka arritur nga kjo temë e përgjithshme të bëj dhe një studim bazik antropologjik për shoqërinë bashkëkohore maqedonase.
Potkuan e bronztë të Aster fest, juria ia ndau autorit i cili në mënyrë shumë kreative portretizon një person të jashtëzakonshëm nëpër jetën e të cilit reflektohet një epokë e tërë politike dhe kulturore. Me një poetikë autoriale tepër unikate, autori e baraspeshon historinë e heroinës, rikoleksionimin e kujtimeve, dhe interpretimin e ngjarjeve me faktografinë e një kohe e cila vetëm në kohët e sotme fiton një interpretim të vërtetë. Me një qasje kineaste të jashtëzakonshme autori na drejton nëpër historinë e ngjarjes pa aspak patetikë, duke krijuar emocion i cili heroinës i jep dinjitet të veçantë. Bëhet fjalë për filmin BRUTALITET EKSTREM të Rosen Elezov nga Bullgaria.
Potkuan e argjendë e mori filmi QYTETI I SHEQERTË i Kimon Cakiris nga Greqia, i cili na dha një histori përshtyplënëse për takimin e gjinisë mashkullore dhe femërore në planin e fatit, por dhe për përpjekjen për kuptimin e dy shoqërive dhe dy civilizimeve. Në mënyrë brilante Cakiris me ekipin e tij ka arritur sukses dhe në diçka të rrallë: të bëj një melodramë komike nga zhanër plotësisht dokumentar.
Çmimi kryesor Potkoi i Artë i Aster fest i jepet autorit i cili si një zhongler i suksesshëm ka arritur ka baraspeshoj faktografinë e një kohe, sagën private familjare me introspekcion të qartë. Juria në mënyrë të veçantë e vë në dukje shfrytëzimin kreativ të arkivit në film dhe mendon se një sukses i jashtëzakonshëm është arritur pikërisht në kontekstualitetin e atij materiali, ku mbas çdo sekuence që na çon në të kaluarën, kthehemi në të tashmen nëpërmjet kontemplacioneve gazmore të folësit, që tashmë në sekuencën në vijim të kthehen me sukses në tensionin dramatik të filmit i cili është strukturuar si materiali më mirë. Finesa e shprehjes filmike, lehtësia dhe spiritualizmi i tregimit, si dhe emocioni pozitiv për çdo ngjarje, për çdo personazh, në çdo vend të të veprimit, e kthejnë përvojën e shikuesit në kënaqësi të vërtetë.
Potkoi i Artë i Aster fest i jepet filmit GJYSHE TË REVOLUCIONIT të Petra Selishkarit nga Sllovenia.
Juria mendon se Aster fest në edicionet e vet të tretë dëshmoi se është festival me të ardhme të madhe, festival edhe pse ende shumë i ri, e shpalos profilin e tij të vetëm, si nga vendi i mbajtjes ashtu dhe nga atmosfera e ngrohtë vendase. Sinqerisht shpresojmë se bashkësia më e gjerë kulturore e Maqedonisë në të ardhmen do ta përkrah këtë mbledhje të rëndësishme të kineastëve nga Ballkani.
I urojmë patronët, sponsorët dhe qytetin mikpritës që e kanë zgjedhur për ta përkrahur pikërisht këtë ngjarje kulturore. Gjithashtu e urojmë gjithë ekipin për festivalin e suksesshëm dhe i falënderojmë si ata ashtu dhe drejtorit Goran Trençovskin për organizimin e shkëlqyer, mikpritjen e ngrohtë dhe atmosferën e këndshme punuese e cila na afrojë të gjithë akoma më shumë. Dëshirojmë që vitin e ardhshëm Aster fest të ketë po aq filma të mirë si dhe deri tani, më shumë miq, plot ditë me diell, mjaft para dhe sponsorë, si dhe shumë publik.

Strumica 4 June 2007

About

2007-09-20T13:32:00.000-07:00

HOME About Rules View Echo News*booklets*texts

IV ASTERFEST 2008
May 27-31
Int’l Festival of SouthEasternEurope Film Authors
Strumica – M a c e d o n i a

We have the pleasure to inform You that we are approaching the final stage of the preparations for the new, fourth edition of our new festival in the Macedonian country, as well as in the region and beyond, dedicated to the professional film (documentary and fiction) culture and emphasizing its affirmation, popularization and valorization towards the audience.
It is about the initiative for AsterFest, film and video festival, focusing on documentary, fiction (features or shorts) works of film authors who are coming from or living in Western Balkan region, neighbor countries and other related meridians.
We invited and receive films from several productions which submitted film-s for our forthcoming festival. It may be long or short-length film. We will present it into the programs: ASTERDOCS, BALKANS FICTION, ONE WOMAN / ONE FILM, MOVIELAND, MERRY-DIONES, HOMAGES - focused on authors from southeastern European, EU countries and abroad.
We plan that the next edition of AsterFest 2008 will officially take place in the period 27-31 May on several locations in the Macedonian town of Strumica, where several other cultural areas will be renewed, related to the climate, ancient values and constant spiritual wideness, which have provided existence to this town for more then two millenniums. The concept is the projections to take place in an ambient, outdoor (in correlation with the summer scheme), and indoor.
The promotion of new, alternative multicultural fields with our projections is one of our aims. Interactivity between the audience and film works is also an important parameter to work on in the near future.
SEE film authors in ASTERDOCS category will be competing for Gold, Silver and Bronze Horseshoe. The award in a shape of horseshoe should associate to gallop, happiness, movie stars, lancer Asteropaeus, young Struma etc. In other words, the film horseshoe should be a symbol of eternal glow of the documentary values which remain permanently marked as a movie project, despite the changes in formats and technologies.
The main cinematic space in previous AsterFest edition was antique Thermal Bath near Strumica.

The motto of forthcoming AsterFest is ‘capture of the new explored cinematic spaces’.

AsterFest takes place in STRUMICA, the second largest city in eastern part of Macedonia, whereas is the first for its beauty. There live inhabitants, who can not wait to unfold their hospitality towards you. Whereas different cultural heritage buildings will also fulfil your curiosity, as they present attraction that you will transmit to your friends. The old Emperor Fortress, Antique Thermal bath, Monastire Vodoca, Tomb of Struma are only few of them.
Naturally the quickest way to come here is through the airport. You board a plane somewhere in Europe and before eating your lunch or cakes you are in Skopje, Sofia or Thessalonika airport. From there you have to get to the bus station and chose bus to Strumica. Then you will board a bus (via Stip or via Gevgelija or directly), you are in Strumica, the city where AsterFest exists.
Now that you have reached Strumica, you only need to be accommodated in one of the local hotels or in Bansko.
Strumica is therefore one of the richest and ecological cleanest area in the Republic of Macedonia. Strumica is developing into modern city and expanding its infrastructure last few years. The improvement of infrastructure is determined also by Strumica's geopolitical position (some 20 kilometers from Bulgaria and 45 kilometers from Greece).

Strumica (Macedonian: Струмица, Greek: Στρώμνιτσα/Stromnitsa, Turkish: Usturumca) is a city of about 55.000 people in southeastern Republic of Macedonia. There are about 150.000 people living in the region surrounding the city.
Previous three years we have chosen around 200 films in the competitive contest, together with 7 special programs where will be shown 30 extra films.

The festival programme will be shown in summer and alternative cinemas.

Aster festivietes discover new open-air
cinematic spaces with mythical and
artefactual background

HOME

Home

2007-09-20T13:14:00.000-07:00

ABOUT RULES VIEW ECHO NEWS

IV Int’l Festival of SEE Film Auteurs

S t r u m i c a 2 7 – 3 1 M a y 2 0 0 8 M a c e d o n i a

Capture of the new cinematic spaces

Освојување нови кинематички простори

ASTERFEST

АСТЕРФЕСТ

Free Cell Phones